‘Vrouw uit de trein’ overleden

Wientje Kruijswijk uit Haren is op 3 juni overleden. Zij werd 83 jaar oud. Wientje Kruijswijk was op 2 december 1975 een van de gijzelaars van de eerste Molukse treinkaping bij Wijster.Tijdens de treinkaping, die bijna twee weken zou duren, werden twee passagiers en een treinmachinist doodgeschoten. Wientje Kruijswijk kreeg destijds ook meerdere keren de loop van een vuurwapen op zich gericht. Zij had evenwel een soort van moederlijke uitstraling voor de kapers, ze vertelde ze dat ze als verpleegkundige aan boord was geweest van de schepen die in 1950 de KNIL-militairen naar Nederland hadden gevaren en wellicht de kapers als baby aan boord nog de fles had gegeven.

Na de ontknoping ontpopte zij zich als pleitbezorger van de Molukse zaak. De jonge Molukkers streden voor een eigen republiek en meenden dat Nederland hen met valse beloften uit hun vaderland had laten vertrekken. Wientje Kruijswijk heeft destijds meerdere keren gezegd te begrijpen wat de Molukkers dwars zat, maar hun geweld sterk af te keuren. Toch werd haar standpunt door veel mensen in die jaren niet gewaardeerd. Ook tijdens haar contacten met de regering en onderzoekscommissies stuitte zij op onbegrip. Wientje Kruijswijk bezocht de gearresteerde kapers in de gevangenis en onderhield blijvende contacten met hen uit humanitaire gronden.

In 1995 vertelde zij aan Haren de Krant dat de kaping haar leven had veranderd en gedomineerd, maar dat zij er ‘klaar mee was’. Ze maakte dat tastbaar door haar persoonlijke archief van de kaping aan de redactie van Haren de Krant te schenken.

Uit dat archief het hierboven getoonde knipsel uit het Nieuwsblad van het Noorden van 12 maart 1976. Daarin een verslag van de rechtzaak tegen de kapers, waarin ex-gijzelaarster mevrouw Wientje Kruijswijk als getuige optrad namens de verdediging van de Molukkers. Zij betoogde de kapers niet te zien als alleen maar misdadigers maar ook als het bewijs dat Nederland had ‘gefaald’ in de zaak van de ex-KNIL-militairen. Enkele integrale uitspraken treft u hieronder aan.

Op 8 juni is de crematieplechtigheid in het crematorium van Groningen, aula 1. Aanvang 15.00 uur.

WIENTJE KRUIJSWIJK TIJDENS HET PROCES

Mevrouw Wientje Kruijswijk uit Haren heeft als ex-gegijzelde getuigd voor de verdediging van de Molukse treinkapers. Zij deed dat samen met een andere ex-gegijzelde uit Haren, de heer C. Wielenga. Mevrouw Kruijswijk liet zich door de buitenwacht niet dwingen in de rol van haatdragend slachtoffer. Dat werd door de buitenwacht, zeker in die hectische periode, niet begrepen.

Uitspraken mevrouw Wientje Kruijswijk tijdens de rechtszitting 12 maart 1976:

“Ik heb gemerkt dat de buitenwacht veronderstelde dat we de kapers als misdadigers zouden beschouwen. Dat is echter niet gebeurd. Eigenlijk hebben we met zijn allen gedacht: Wat hebben we verschrikkelijk gefaald. En als we over vdeze jongens praten hebben we het niet over misdadigers. Het verschrikkelijke is eigenlijk dat wanneer bij deze actie geen doden waren gevallen er waarschijnlijk nog steeds geen serieus gesprek zou worden gevoerd over hun probleem.”

Over de Molukse idealen: “Ik geloof erin dat dit volk ooit weer vrij komt. Het is zoals Golda Meir eens zei: Men kan gelukkig zijn als de kinderen weer in hun eigen land mogen leven. Daar gaat het volgens mij bij deze jongens ook om.”

Over de executies in de trein: “Iedereen heeft tijdens dit proces kunnen merken dat de jongens dit zelf ook niet gewild hebben.”