Was vroeger alles beter in de Harense politiek?

Bestuurscrisis in Haren. Gebrek aan vertrouwen in het college. Net een nieuwe coalitie na een breuk. Raadsleden die elkaar de mantel uitvegen en geen handen schudden. Twijfel aan kwaliteit van ambtenaren en gemeentesecretaris. Harde woorden tegen en over elkaar via lokale nieuwssites. Dat is de Harense politiek anno 2012. Was vroeger alles anders? We leggen ons oor te luister bij het college van B&W van de 80-er jaren in Haren. We spraken met oud-wethouders H. Post en M. de Jong en ook met oud-fractievoorzitter Hes van der Wal (VVD). Toverwoord in die periode was ‘harmonie’. Maar ook de media stookten in die jaren niet in de goede werkrelaties, zoals dat nu wel het geval is.

Het college bestond in 80-er jaren uit:

*Hans Post VVD, wethouder van 1983 tot 1994 met o.a. onderwijs en financiën.
*Geu Neutel CDA, wethouder van 1982 tot 1994 met o.a. ruimtelijke ordening
*Marten de Jong PvdA, wethouder van 1978 tot 1988 met o.a. welzijn
*Klaas Weide VVD, burgemeester van 1978 tot 1996

 

Herinneringen aan harmonie

Gesprekken met de oud-wethouders Hans Post en Marten de Jong alsmede met oud-fractievoorzitter Hes van der Wal (VVD) schetsen het beeld van een harmonieus samenspel tussen raad en college, waarin men conflicten uitvocht met het doel om er samen uit te komen. Poldermodel? Oud-raadslid Hes van der Wal herinnert zich stevige meningsverschillen met raadslid Fijke Liemburg (PvdA). “Maar we wilden tóch tot een oplossing komen. Dan belde ik Fijke thuis op en ging bij hem praten. Dan konden we prima zaken doen.” Volgens Van der Wal was er veel contact tussen de fracties en de eigen wethouder. “Dan vroegen we aan Post of hij een bepaalde kwestie in het college wilde bespreken en bepleiten.” Post: “En dat deed ik. We hadden binnen het college wel eens discussies, maar die voerden we puur om tot overeenstemming te kunnen komen. Burgemeester Weide speelde daarin een grote rol. Hij was bruggenbouwer en praatte net zo lang tot we het eens konden worden.” Post was de man die destijds met steun van zijn fractie zorgde dat het Zernike College naar Haren kwam. Oud-wethouder De Jong had soms wél strijd te leveren in zijn eigen fractie: “We wilden de oude huisjes aan de Meerweg slopen en herbouwen. Fijke Liemburg (PvdA) was fel tegen. Lange discussies en hij stemde uiteindelijk zelfs tegen. Maar verder konden we ook met de eigen fractie goed zaken doen.” Volgens alle betrokkenen speelden de burgemeesters een sleutelrol in het politieke spel. De Jong: “Weide (periode 1981-1996) was modern en zorgde dat we  er altijd uit kwamen. Burgemeester Van Ketwich Verschuur (periode 1947-1974) was van de oude stempel. Die was de baas en voerde het woord namens de wethouders. In onze tijd kregen wethouders en raadsleden meer armslag en liepen niet aan de leiband.” Volgens oud-wethouder De Jong hebben de burgemeesters die na Klaas Weide kwamen geen bijdrage meer geleverd aan de harmonie binnen het bestuur, op burgemeester Arjen Gerritsen na.

 

Media

In Haren werd de politiek in die tijd alleen gevolgd door redacteur Hein Bekenkamp van het Harener Weekblad. Volgens de oud-bestuurders maakte de krant het hen niet zo moeilijk, maar deed wel nauwgezet verslag van de raadsvergaderingen. De media anno 2012 hebben volgens De Jong invloed op de verstoorde sfeer in de politiek: “Media zoeken nu de tegenstellingen op en vergroten die uit, maken er relletjes van die tot conflicten kunnen leiden. Dat gebeurde vroeger nauwelijks.”

Analyse

De vergelijking met de ‘oude politiek’ en de ‘nieuwe politiek’ in Haren leert dat vroeger werd gestreefd naar deals. Misschien wel in achterkamertjes. Daarvoor werd water bij de wijn gedaan en de burgemeester probeerde de kloof tussen opinies te overbruggen. Wethouders vertrouwden op hun ambtenaren, die tegen hun taken opgewassen waren. Tegenwoordig wekken fracties de indruk zich te willen profileren door onverenigbare visies en standpunten, zonder de neiging water bij de wijn te doen.  De lokale media volgen de politiek nu als horzels en door internet worden de kleinste rimpelingen of tegenstellingen het nieuws van de dag. Vroeger speelde de krant de rol van observeerder en minder als nieuwsmaker. Oud-wethouder Post (financiën) lag in zijn tijd niet wakker van de begroting: “We hadden gezonde reserves en de rente werd goed benut. We hebben het gasbedrijf verkocht voor ruim 15 miljoen euro. Wij haalden met mate geld uit de reserves en dat beleid is onder Michiel Verbeek (D66) losgelaten. Nu heeft Haren geen geld meer.”   Het belangrijkste verschil tussen toen en nu wordt door oud-wethouder Marten de Jong benoemd: “Binnen het college vertrouwden wij elkaar volkomen. We konden op elkaar rekenen en steunden elkaar altijd bij openbare optredens. We waren misschien geen vrienden, maar wel méér dan collega’s. Dat vertrouwen zorgde voor eenheid. En die is nu in Haren ver te zoeken.”