Oorlogsrecept als manier van herdenken: leerzame kost

Anita Wildeboer uit Haren herdenkt al jaren op geheel eigen wijze de oorlogsjaren. Zij kookt recepten uit het boekje ‘Koken…nu!’ uit 1942. Daarin staan gerechten, die je zelfs kunt maken in tijden van schaarste aan brandstoffen en distributiebonnen. “Die gerechten zijn prima te doen, maar wel wat saai om te eten”, zegt Anita. “Maar ja, wij zijn nu natuurlijk erg verwend.” En hiermee raakt zij de kern. Oorlogsvoedsel laat je de smaak van die tijd letterlijk proeven.

Geïnspireerd op haar idee publiceren we hieronder een dagmenu-recept uit 1942. U kunt dit uitproberen in de dagen rond de herdenking.

Ontbijt: Gortmoutpap met water
Nodig: 50 gr vluggort p.p., beetje zout en suiker, stukjes fruit of rozijnen. Water.
Bereiden: Om brandstof te besparen maakt u een alternatieve warmhoudkist om de kooktijd te verkorten. U kunt er eten in laten nagaren in een warme omgeving. Werd vroeger veel gebruikt. Kook de gort 5 minuten met een klein beetje zout in ruim water. Daarna zet u de pan op een kussentje in een emmer en duwt u er een fleecedeken stijf omheen. Dek dit alles weer af met een kussen en laat het een half uur staan. U verkort de kooktijd hiermee 10 minuten. Daarna de gort afgieten en even laten uitdampen. Beetje suiker of stukjes fruit (of rozijnen) toevoegen. Benieuwd of het u lukt met weinig brandstof en een kussentje. Lesje soberheid!

Lunch: brood met kaassmeersel
Nodig: 25 gram boter, 25 gram bloem, ¼ liter melk, 2 eetlepels geraspte kaas, peter en zout.
Bereiden: Smelt de boter. Voeg bloem toe en roer het tot een papje. Iets meer dan de helft van de melk ineens toevoegen, wachten tot de melk kookt en dan flink roeren tot het papje helemaal glad is. De rest van de melk langzaam al roerend toevoegen. De saus een paar minuten zacht laten doorkoken, af en toe roeren. Dan van het vuur af en vermengen met de geraspte kaas, beetje peper en zout erbij. Het geheel laten afkoelen en als broodbeleg gebruiken. Boter niet meer nodig (is schaars).

Diner voorgerecht: Bloemkoolsoep
Nodig: 1 liter verdund bloemkoolwater (bewaard van de dag ervoor*)
¼ liter melk, 50 gram bloem, nootmuskaat, restje bloemkool.
*Je krijgt bloemkoolwater doordat je bloemkool kookt en afgiet. Bewaar dat water dus voor de dag erna. Daar kun je de soep van maken.
Bereiden: Breng het bloemkoolwater met de melk samen aan de kook. Dan in andere pan de bloem met beetje water tot een glad papje roeren, verdunnen met water en roerend in het kokende papje in de andere pan gieten. Soep 5 minuten laten koken. Dan nootmuskaat en zout toevoegen naar smaak. Restje bloemkool in kleine stukjes erin doen en laten meekoken.

Diner: Stamppot rauwe spinazie
Nodig: 2 kg aardappelen, 1 kg spinazie, ½ liter melk of 60 gram melkpoeder, 15 gram boter, zout.
Bereiden: De aardappelen schoonboenen, in vieren snijden, opzetten met beetje zout en een bodem kokend water. Vlug aan de kook brengen en zacht laten koken tot ze gaar zijn (ongeveer 20 minuten). De aardappelen fijnstampen, de gekookte melk of aangelengde melkpoeder en boter er vlug doorheen roeren. Op het laatst de gewassen, goed uitgelekte, fijngesneden spinazie door de aardappelpuree mengen. De stamppot vlug doorwarmen en direct opdienen.

Dessert: Rabarbermoes
Nodig: 1 bos rabarberstelen, ongeveer 100 gram suiker en aardappelmeel
Bereiden: De rabarberstelen wassen en in stukken snijden. Opzetten met een bodem kokend water, kooktijd ongeveer 10 minuten. De rabarber glad roeren, zo nodig binden met aangemengd aardappelmeel en op smaak afmaken met water.

Eet smakelijk.