Open Monumentendag 8 september onthult schatten

Haren is rijk aan monumenten. Dit jaar staan nieuwe monumenten centraal. Belangstellenden kunnen zelf routes ophalen bij het gemeentehuis of deelnemen aan excursies. Ook zijn tuinen in Engelse landschapsstijl te bewonderen.Open Monumentendag 8 september:
We willen laten zien wat Haren in huis heeft!

Claudia Rodenburg-Folkerts van de Gemeente Haren organiseert de Open Monumentendag.We gaan aandacht besteden aan de monumenten van 1900 tot 1965 en aan enkele bijzondere tuinen in Engelse landschapsstijl, vertelt Claudia. Ruurd Leegstra, architectuurhistoricus en restaurateur, gaat met belangstellenden op pad door Haren om monumenten te laten zien. Liefhebbers van groen kunnen bovendien enkele bijzondere tuinen bezoeken, want we zijn tenslotte het groenste dorp van Nederland. Tuinen dragen bij aan dat groene imago, dus wilden we dat dit jaar een extra accent geven.

( U kunt zich aanmelden voor excursies (zie onder) maar u kunt ook de route ophalen bij het VVV-kantoor of gemeentehuis t/m vrijdag 31 augustus.

Ruurd Leegstra verleent geregeld diensten aan de Gemeente Haren. Hij is architectuurhistoricus en restauratiedeskundige. Leegstra heeft samen met anderen de lijst met gemeentelijke monumenten samengesteld in 2002. Daarvoor struinde hij door de Groene Parel en selecteerde ruim honderd panden die het predicaat gemeentelijk monument kregen. Soms waren eigenaren daar niet zo blij mee, want het beperkt hun bewegingsvrijheid bij verbouwplannen aan het exterieur. Maar meestal is men trots en blij. Ruurd Leegstra gaat op zaterdag 8 september twee rondleidingen door Haren verzorgen. Hij leidt belangstellenden langs enkele belangrijke monumenten. De rondleidingen duren anderhalf uur en vertrekken vanaf het Gemeentehuis Haren, Raadhuisplein. Eigen vervoer: fiets, bij slecht weer gaat men met een busje.

Struinen in Harense tuinen
Op zoek naar de Engelse landschapsstijl

In de gemeente Haren zijn een paar tuinen aangelegd in Engelse landschapsstijl. In de 19e eeuw viert de Engelse landschapsstijl hoogtij in de tuinarchitectuur in Nederland. Formele tuinen veranderen in romantische parken. In de volksmond in Groningen worden deze tuinen “Slingertoenen” genoemd, naar het kronkelende verloop van de paden en vijvers. Het glooiende Engelse landschap vormt de inspiratiebron voor de landschapsstijl. Kenmerkend voor de Slingertuinen zijn de onverwachte doorkijkjes. Zichtlijnen zijn vaak schuin gericht. De gevel van boerderij of villa spiegelt in het water en lijkt daardoor vanaf de weg nog voornamer. Op foto de tuin van De Dobbe in Harenermolen. Ook de tuin van Zuidlaarderweg 3 Glimmen (Fa. W. Hoogesteger) staat op de tuinenroute, omdat die Engelse elementen bevat.
Tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 8 september kunnen liefhebbers meedoen aan tuinexcursies, verzorgd door Ubel Medema. U bezoekt tuinen in o.a. Engelse landschapsstijl. Voor gratis aanmelden: zie info elders op deze pagina.

Tuinroute: Rijksstraatweg 17 is de hele dag te bezichtingen evenals
Studio Tineke Wieringa, Rijksstraatweg 19, Rijksstraatweg 361 (Huis
Voorveld, naast de Vijverberg). Verder zijn Rijksstraatweg 138 de Groninger Punt, Rijksstraatweg 381 De Dobbe en het Boeremapark o.a. te bezoeken met de excursies.

Moderne monumenten 1900-1965
Monumenten kijken, ja leuk!

Dit jaar heeft de organisatie van de Open Monumentendag gekozen voor monumenten van 1900-1965. Die worden wel moderne monumenten genoemd. De belangrijkste stijlen uit deze periode 1900-1965 zijn: de Jugendstil of Art Nouveau (1890-1915), de Amsterdamse schoolstijl (1910-1940), de Chaletstijl (1890-circa1920), de Engelse Landhuis- en Cottagestijl (1888-1912) en de zogenaamde Neo-stijlen (hernieuwde toepassing van oudere stijlen) als het Neo-Classicisme (1800-1880), de Neo-Renaissance (1875-1915), de Neo-gotiek (1830-1910) en de Paleisarchitectuur (rond 1900) en natuurlijk de vele tuinen, die geinspireerd zijn op een aantal van deze stijlen, waarvan de belangrijkste is de Engelse landschapsstijl. Haren biedt van alles wat!

De Jugendstil of Art Nouveau wordt gekenmerkt door aan de natuur ontleende vormen: bloemen, planten en de dierenwereld leveren de inspiraties voor de sierlijke lijnen, bloemknoppen en bladstengels, meestal terug te vinden op fraai gedecoreerde tegeltableaus. Ook gebruikt men in deze periode nieuwe bouwmaterialen als beton, ijzer, glas en geglazuurde bakstenen.
Goede voorbeelden in de gemeente Haren zijn: Rijksstraatweg 19, Villa Klaverblad aan de Rijksstraatweg 70, Zonnelust aan de Rijksstraatweg 1 in Glimmen: Rijksstraatweg 373 en 375 in Haren.

De Amsterdamse schoolstijl vond haar oorsprong in Amsterdam.
Om arbeiders een goede en prettige woonomgeving te bieden koos men voor het relatief goedkope bouwmateriaal: de baksteen. Daarmee kon men gevels laten golven en in de wand allerlei balkons, structuren en versieringen aanbrengen.
Goede voorbeelden in de gemeente Haren zijn: Onnerweg 13 en 15, het Fortjeaan de Rijksstraatweg 342 , Rijksstraatweg 215, 377 en 381en het Uilennest, Stationsweg nr.20.

De Chaletstijl is ontleend aan de Zwitserse architectuur met gebruikmaking van overhangende daken en balkons en de toepassing van fraai gesneden houtwerk. De Chaletstijl werd in de gemeente Haren vaak gecombineerd met de Jugendstil.
Goede voorbeelden in de gemeente Haren zijn: voormalige schoolmeesterswoning aan de Rijksstraatweg 124 in Glimmen en De Kooikamp aan de Rijksstraatweg 15 in Glimmen.

De Engelse landhuisstijl vond haar inspiratie op het Engelse platteland, deze kenmerkende bouwstijl (de zgn. Cottagestijl), al door de Engelsen zelf herontdekt en verder ontwikkeld ,
werd door reizigers meegenomen naar het vaste land van Europa. Het gebouw is vaak zo georienteerd, dat de architecten rekening hielden met de opkomende en neergaande zon en met de omgeving, waar zo optimaal van kon worden geprofiteerd.
Goede voorbeelden in de gemeente Haren zijn: De Zonnewijzer aan de Rijksstraatweg 15, Rijksstraatweg 32 en 45 en De Krekel aan de Ruitersteeg 6, beiden ontworpen door de bekende architect de heer Wittop Koning.

Paleisarchitectuur
Twee panden met een grote allure en van enorme proporties zijn de Internationale school aan de Rijksstraatweg 24 en het Koninklijk Instituut voor de Doven H.D.Guyot aan de Rijksstraatweg 63, ontworpen door de architecten Kuiler en Drewes. Beide panden behoren tot de zogenaamde Paleisarchitectuur.

Ambachtelijke stijl
Een heel apart gebouw is het voormalige stoomgemaal, nu elektrisch aangedreven, dat ligt bij de Meester Koolweg 8. Het gebouw is opgetrokken in een zogenaamde ambachtelijke historisch lokale stijl. Het gemaal is gebouwd in 1914 door de architect D.H. Landeweer, het is een rijksmonument en in eigendom van het waterschap Hunze en Aas.
Extra:
Het Trefpunt, Nieuwe Schoolweg 5 te
Glimmen is tussen 10-12 uur geopend op zaterdag 8 september waarbij de
zoon van de architect dhr. Reitsma persoonlijk uitleg zal komen geven
over het pand!

Maak je eigen route
In de week voorafgaand aan de Open Monumentendag kunt u t/m 31 augustus een adreslijst ophalen bij het gemeentehuis, VVV-kantoor of in de bieb. Daarop een aantal panden uit de bouwperiode 1900-1965. Op de dag zelf tussen 10-13.00 uur op de leestafel bij de bibliotheek.

PROGRAMMA
OPEN MONUMENTENDAG HAREN
8 SEPTEMBER

Excursies langs Harense monumenten o.l.v. Ruurd Leegstra

Zaterdag 8 september, vertrek bij het gemeentehuis
9.30 uur (eerste excursie)
11.30 uur (tweede excursie)

Er kunnen maximaal 15 mensen deelnemen. Eigen vervoer (fiets) deelname is gratis. Aanmelden kan tot en met vrijdag 31 augustus 16.00 uur bij de gemeente: 050-5339911 (Claudia Rodenburg) of per mail: omd.haren@gmail.com onder vermelding van excursie 1 of excursie 2.

Excursies langs Harense tuinen

Zaterdag 8 september, vertrek bij het gemeentehuis
13.30 uur (eerste tuinexcursie)
15.00 uur (tweede tuinexcursie)

Er kunnen maximaal 15 mensen deelnemen. Eigen vervoer (fiets). Deelname is gratis. Aanmelden kan tot en met vrijdag 31 augustus 16.00 uur bij de gemeente: 050-5339911 (Claudia Rodenburg) of per mail: omd.haren@gmail.com onder vermelding van tuinexcursie 1 of tuinexcursie 2.

Voor algemene vragen of opmerkingen kunt u terecht op:
Tel: 050-5339911 (Claudia Rodenburg) of omd.haren@gmail.com

FOTOWEDSTRIJD
Aan deze Open Monumentendag is een fotowedstrijd met het thema Bouwstijlen gekoppeld. Meedoen kan door een foto te maken (tijdens de Open Monumentendag) van een specifieke bouwstijl van een pand (mag ook een detail zijn). U wordt hierbij wel verzocht om daarbij te vermelden wat u aan deze stijl nu juist zo mooi of juist lelijk vindt. De (digitale) fotos kunt u uiterlijk zondag 23 september sturen naar c.m.folkerts@haren.nl of Postbus 21, 9750 AA Haren. U maakt kans op de volgende prijzen: een boekje met een van de volgende titels: moderne monumenten, Bouwstijlen herkennen, Bouwgeschiedenis van monumenten en een publicatie van de winnende foto.

Op de foto: achterzijde van Doveninstituut Guyot aan de Rijksstraatweg. Foto: luikenfotografie Haren