Ingezonden artikel: Nieuwe oplichtingstrucs en hoe je ze doorziet

Oplichting is van alle tijden, maar met het internet hebben criminelen hun werkveld aanzienlijk kunnen uitbreiden. Die prins uit Nigeria komt ineens heel dichtbij en ook langeafstandsrelaties leveren steeds meer op. Voor de oplichter, welteverstaan. Met de huidige ontwikkelingen omtrent AI worden oplichters bovendien steeds overtuigender. Toch kun je hun gehaaide trucs vaak doorzien.

Deepfakes

Dat is niet altijd eenvoudig, want met deepfake-technologie beschikken oplichters over talloze mogelijkheden om de werkelijkheid te manipuleren. Dat ondervonden veel BN-ers kort geleden nog toen bleek dat er talloze pornografische nepbeelden van ze online rondgingen. De met AI gemanipuleerde foto’s en video’s werden onder meer gepubliceerd op een website, MrDeepfakes. Inmiddels is duidelijk geworden dat een 73-jarige man achter veel van deze deepfakes zat. Helaas is hij niet de enige, want in september werd ook al een 43-jarige man aangehouden voor een soortgelijk vergrijp. Deze man maakte en verspreidde ook deepfakes van onbekende vrouwen.

Datingfraude

Lust speelt een grote rol bij datingfraude. De oplichter steelt wat foto’s van een aantrekkelijk persoon en maakt een profiel aan op social media of datingapps. Vervolgens neemt de oplichter zelf contact op met mogelijke slachtoffers om ze te overladen met complimenten, aandacht en lieve berichtjes. Om een of andere reden willen ze nooit videobellen. Als het uiteindelijk toch is gelukt om het hart van het slachtoffer te veroveren, begint de oplichter om geld te vragen.

Phishing

Bij phishing doet een oplichter zich altijd voor als iemand anders dan hij of zij werkelijk is. Het gaat dan niet om een romantische partner, maar om een partij die het slachtoffer vertrouwt, zoals de bank, het CJIB, Microsoft of zelfs een ouder of kind. Er is altijd iets dringends aan de hand en via een meegestuurde link in een e-mail kan het probleem zogenaamd snel worden opgelost. In werkelijkheid leidt de link naar een nepwebsite.

Phishing kent ook andere vormen, zoals vishing. De betekenis van vishing is oplichting via de telefoon: de oplichter belt het slachtoffer en doet zich voor als een vertrouwd persoon of een medewerker van een bekende organisatie. Met behulp van AI kunnen criminelen tegenwoordig zelfs stemmen overtuigend nabootsen.

Beleggingsfraude

Dan zijn er ook oplichters die zich voordoen als beroemdheden of financieel experts om winstgevende investeringen aan te prijzen. Het slachtoffer stapt in de zogenaamd risicoloze en 100% rendabele belegging en ziet zijn investering vervolgens in rook opgaan. Gelukkig zijn er juristen en schade-experts die zichzelf meteen aanbieden om het geld terug te halen. Maar ook deze zogenaamde experts zitten in het complot en zorgen ervoor dat het slachtoffer nog meer geld verliest.

Leer oplichting herkennen

Iedereen kan slachtoffer worden van online oplichting. Zeker met de inzet van AI wordt het steeds moeilijker om echt van nep te onderscheiden. Vertrouw daarom altijd op je intuïtie. Lijkt iets te mooi om waar te zijn, zoals een belegging zonder risico of een virtuele liefde die alleen maar de juiste dingen zegt? Dan is het meestal ook niet waar. Hoe dan ook is het altijd een rode vlag als iemand je online om geld vraagt.