Tweeluik Biotoop en Hortus (deel 1): Dromen, wensen en ambities

De toekomst van De Biotoop en De Hortus aan de Kerklaan in Haren wordt opnieuw uitgestippeld. De gemeente heeft haar ‘wensbeeld’ bekendgemaakt en dat leverde weer een kakofonie aan reacties op. Harenaars willen invloed op de plannen en de raad steunt hen daarin, bleek tijdens het Politiek Café in Haren. Haren de Krant legt in dit tweeluik zijn oor te luister bij pleitbezorgers van zowel De Biotoop als van De Hortus. In deel 2 (april) gaan we luisteren naar de reactie van de gemeente.

Foto: Annet Kingma en André van Holk

Creatieve broedplaats De Biotoop:
“Die moeten ze met rust laten”

De betrokkenheid van omwonenden bij De Biotoop is zo groot, dat zij zich onlangs hebben verenigd in de officiële Vereniging Vrienden van de Biotoop (nu al 60 leden). De gemeente wil de gebouwen deels slopen, deels renoveren ten behoeve van minimaal 200 woningen.

Omwonenden Annet Kingma, Angeliek van Hout en André van Holk pleiten namens hun nieuwe vereniging vurig voor het behoud van De Biotoop. Ze vinden die gemeenschap een verrijking van Haren en bovendien is het complex ook van ecologische waarde, zeggen zij. Egels, uilen, nachtvlinders, vogels; het is maar een kleine greep uit de grote rijkdom aan flora en fauna. De gebouwen vinden zij inmiddels ook behoren tot cultureel erfgoed uit de jaren 60 en ook die zouden tegen de sloopkogel beschermd moeten worden. Vooral het zoölogisch lab is wat hen betreft van een monumentale schoonheid.

Gruwel
De vereniging heeft volgens de twee zegslieden oog voor ecologie en bouwkunst, maar vooral voor de gemeenschap van 180 bewoners, 100 bedrijven en 150 ateliers. Het is voor hen een magische mix; een stukje op de wereld waar mensen aardig, ondernemend en creatief zijn. André van Holk en Annet Kingma vertellen enthousiast over de interactie met Biotopers en hoe zij klant zijn van de zelfoogsttuin, van timmerlieden en kunstenaars. Feestjes van buurtgenoten worden soms in De Biotoop gevierd. Ze herinneren zich grote en kleine evenementen, binnen en buiten, die zorgen voor reuring. De gedachte dat de gemeente overweegt om dit alles op te heffen en te vervangen door een (zoals zij het noemen) ‘doorsnee woonwijk van Haren’ is hen een gruwel. Ze wijzen op de mogelijke komst van 226 appartementen en woningen (waarvan 30% sociaal), een parkeerkelder voor de auto’s en het zoölogisch lab als ‘evenementencentrum’. “Dit mag niet gebeuren en het is ook onnodig”, zegt Annet Kingma.

Participatie
De vereniging is blij dat de gemeenteraad wil dat wethouder Rik van Niejenhuis het ‘betaalbare alternatief’ van beheerder Carex Haren BV onderzoekt. Dit houdt volgens Annet Kingma in: “De komende 10 jaar dóórontwikkelen en functies uitbreiden, zoals de Biotoop de afgelopen jaren ook steeds in ontwikkeling is geweest, maar met behoud van de gemeenschap en alle waarden, ook de ecologische, die bij deze plek horen.” André van Holk: “We willen vanaf nu de stem zijn van al die mensen die De Biotoop willen behouden. We hopen te mogen aanschuiven bij de tafels waar beslissingen worden genomen.” Dat de gemeente zegt dat er nog niets is besloten stelt hen niet gerust. Annet Kingma: “Het is een ver uitgewerkt plan dat zij een ‘wensbeeld’ noemen. En de participatie bestond uit het vragen om input om daar vervolgens niets mee te doen. Dat noemen wij geen participatie.” Zie ook: www.vriendenvandebiotoop.nl

 

De Hortus:
“Die moet vooral nature-based blijven”

foto: Arike Tomson

Voorzitter Arike Tomson van Hortus Haren heeft goede hoop dat de gemeente de juiste beslissingen gaat nemen over de Hortus en de Hortus verder gaat bloeien ‘We zijn in goed overleg me de gemeente en hebben het gevoel dat we in veel opzichten op één lijn zitten’, aldus Arike‘

Bezoekers
Ze is blij dat de Hortus blijft bestaan en zelfs kan groeien, maar vindt wel dat de gemeente in de uitwerking van het wensbeeld een verkeerde afslag neemt. Ze zegt: “We hebben nu 50.000 bezoekers per jaar, de gemeente wil dat het 100.000 worden en wil dit vooral bereiken door publieksevenementen. Wij vinden dat de Hortus echt bij de groene core business moet blijven en ook daarmee 100.000 bezoekers kan binnenhalen.”

Verhaal
Volgens Arike hebben de ontwerpers van het ruimtelijk ontwerpbureau Zus (Rotterdam) een te stedelijke invulling aan het gebied gegeven. Met name de entree in de vorm van een langgerekte groene zone (die ten koste zou gaan van de Hondsrugtuin) met een evenementenplein bij De Plantage zit haar dwars. Die passen niet bij het groene verhaal van de Hortus. Wat is dat verhaal eigenlijk? Arike: “Wij willen een tuin zijn waar je de natuur kunt ontdekken en veel kunt leren over planten en dieren. Je wordt hier geraakt door de natuur en zult beseffen dat we die moeten koesteren. Dat betekent dat we evenementen zullen organiseren vanuit de verbondenheid met de natuur”. Dit ideologische betoog past volgens haar niet in het concept van de gemeente waar het primaire doel lijkt: publiek trekken, hoe dan ook.

Entree
De Hortus wil de ‘weeffout’ van de entree graag herstellen. Die zou (kortgezegd) volgens haar dichter bij de De Biotoop moeten komen, waarbij publiek direct een nieuw te ontwikkelen kas ingeleid wordt. Juist één gezamelijke entree kan de interactie tussen de Hortus en de Biotooop versterken. Arike: “Denk aan een mooi congres in Vleugel F van de Biotoop, waar het publiek in de pauze of na afloop kan wandelen in de Hortus.” Het bestuur heeft een goede band met Carex en de Biotoop en onderzoekt de mogelijkheden voor samenwerking”.

Arike Tomson denkt dat wethouder Rik van Niejenhuis sympathiek staat tegenover haar betoog en heeft signalen dat de gemeente er wel voor openstaat. Ze is wél kritisch op de ‘top down’ werkwijze van deze gemeente, die de neiging heeft alles in eigen hand te willen houden. “Daardoor is de participatie ook mislukt”, zegt ze. “Er waren uitgebreide visies van Hortus en Biotoop en er zijn gesprekken gevoerd. Maar input is nooit doorgesproken met de gemeente of het ontwerpbureau, die de uitwerking heeft bedacht. De gemeente heeft beloofd dat de samenwerking nu beter zal gaan. Daar zal ik alert op blijven, heb ik de wethouder beloofd.”

Geld
Arike Tomson doet een beroep op de gemeente om de Hortus snel op de lijst van Nij Begun te plaatsen, zodat er straks geld beschikbaar komt. Gelet op de grootte van de Hortus lijkt het haar redelijk dat de gemeente jaarlijks met 6,5 ton voor het basis groenonderhoud over de brug komt. Dat bedrag zou omgerekend namelijk gelijk zijn aan de jaarlijkse kosten die de gemeente nu elders ook maakt voor het onderhouden van een park. Het onderhouden van een specialistische en werk-intensieve tuin als de Hortus kost vele malen meer dan dat. Gelukkig kunnen we dat werk met vrijwilligers doen.