In de raadszaal

Maandag 27 november vergaderde de volksvertegenwoordiging van Haren in de raadszaal. Natuurlijk werd stilgestaan bij het overlijden van Fijke Liemburg. Daarna ging men over tot de orde van de dag. Wil Legemaat uit Haren duidt hetgeen er gebeurde.Verslag: Wil Legemaat

Voorafgaande aan de raadsvergadering staat burgemeester Arjen Gerritsen stil bij het overlijden van oud-raadslid en wethouder Fijke Liemburg. Liemburg speelde tussen september 1978 en april 2004 een belangrijke rol in de Harense politiek, eerst als raadslid en de laatste tien jaar als wethouder. Beide functies vervulde hij op zijn geheel eigen manier: altijd zichzelf, goed van inborst, soms impulsief en ook in geval van ruzie al snel weer strevend naar harmonie en een goede sfeer.
Gerritsen memoreert de jonge Fijke als eerste kraker van Haren en zijn drive om op te komen voor de zwakkeren in de samenleving. Zijn banden met zijn bakermat Tuindorp gingen nooit verloren. Fijke was een bestuurder van formaat, een wethouder van de mensen en voor de mensen, die erin slaagde het contact met de kiezers te behouden en altijd een breed draagvlak voor zijn opvattingen wist te creeren. Zijn inzet voor allerlei Harense verenigingen en organisaties, al dan niet uit hoofde van zijn wethouderschap, verdienen lof en waardering.
Na zijn vertrek uit de Harense politiek volgden moeilijke jaren voor Liemburg: teleurstellingen in Menterwolde en in Noordlaren. Een donkere wolk trok boven hem samen, zegt Gerritsen en hij zegt te hopen dat de aanwezigen hun vele mooie en goede herinneringen niet laten (ver)kleuren door die moeilijke periode. Laten we ons Fijke herinneren als de gezellige goeierd, die hij was, soms grommend en een beetje nukkig, maar meestal goedlachs en vol humor. Het medeleven gaat uit naar zijn familie, voor wie het verdriet en gemis onvoorstelbaar groot moeten zijn.
De gemeenteraad neemt staande enkele ogenblikken stilte in acht.

In het vragenuur, voorafgaande aan de raadsvergadering, wil Rene Valkema (CDA) weten of Haren gaat profiteren van de 300 miljoen, die minister Peijs beschikbaar heeft gesteld voor de aanleg van tunnels onder sporen in steden en dorpen die door een spoorlijn worden doorsneden. Wethouder Boekel kan melden dat Haren een van de zestig gemeenten met spoorse doorsnijdingen is en dat er inmiddels maximaal 1,5 miljoen euro is toegezegd voor de aanleg van tunnels onder het spoor. Dan is een fietstunnel bij het station zeer dichtbij, constateert Valkema.
In de Zaanstreek is een aardige constructie bedacht om het starters mogelijk te maken een woning te kopen, weet Valkema. De starter koopt de woning onder de marktprijs, maar wordt wel volledig eigenaar en kan het prijsverschil in gedeelten terugkopen van de gemeente. Wethouder Jeroen Niezen kent deze constructie niet, maar het heeft zeker zijn interesse, want er wordt ook in Haren gewerkt aan een startersregeling.
Menno Visser (D66) heeft geconstateerd dat het burgerjaarverslag op het www is gepubliceerd. Hij heeft vragen over de fluctuaties in de aantallen klachten: is daar een verklaring voor? Hoe wordt de toename van het aantal meldingen over zwerfvuil geduid? Waarom ontbreken de resultaten van de veertien burgerhandvesten? Om een voorbeeld te nemen: hoeveel brieven zijn er in 2005 geregistreerd en hoeveel daarvan waren binnen zes weken beantwoord? Burgemeester Gerritsen wijst erop dat het burgerjaarverslag vooral zaken bevat over burgerparticipatie, dienstverlening en betrokkenheid. Het is, vergeleken met het digitale jaarverslag, summier. De fluctuaties hebben te maken met een andere rubricering en, waar het om de zwerfvuilklachten gaat, ook met het feit dat de burgers de gemeente beter weten te vinden. Wat betreft de bewaking van de burgerhandvesten, c.q. de brieven: er is niet gekozen voor positieve controle (alles controleren), omdat daar een kostbaar kwaliteitvolgsysteem voor nodig is en het iets is dat in uren en cultuur een omslag in werken zou betekenen en naar verhouding weinig zou opleveren. Daarom is gekozen voor een negatieve controle (wachten op klachten), met een extra check: de waardering die de gemeentewinkel krijgt. Die waardering is hoog.
Visser heeft ook de verplichte opgave van nevenfuncties van raadsleden getoetst en geconstateerd dat de lijstjes verre van compleet zijn. De functies die raadsleden uit hoofde van hun raadslidmaatschap vervullen, bijvoorbeeld in regionale commissies of instanties, horen daar ook vermeld te worden. Daarop geattendeerd heeft burgemeester Gerritsen er inmiddels voor gezorgd dat deze zaken zijn bijgewerkt. Gerritsen spoort de raadsleden aan om te zorgen voor actualisatie. En ook de hoofdfunctie van raadsleden dient vermeld te worden.
Lo van Kats (PvdA) heeft in de vorige commissievergadering geconstateerd dat wethouder Liesbeth Boekel in een brief over de berekeningen van de kosten voor een nieuw raadhuis, andere bedragen noemt dan in eerdere stukken. Daarbij ontstaat de indruk dat nieuwbouw veel duurder is dan verbouw. Na uitleg van Boekel begrijpt hij wel hoe het zit, maar het lijkt hem verstandig bij publicatie van gegevens naar buiten, bijvoorbeeld op de website van de gemeente, te zorgen dat er geen misverstanden over kunnen ontstaan. Wethouder Boekel zegt toe in dat geval de oorspronkelijke cijfers te gebruiken.

Nadat verschillende stukken, waarover in de commissievergaderingen voldoende duidelijkheid en overeenstemming is ontstaan, als Akkoordstukken zijn vastgesteld, staat het Beleidsplan Reintegratie 2007 op de agenda. Over dit stuk zijn in de commissievergadering al vele complimenten overgebracht. Wel wenste een deel van de raad (PvdA, GL, CDA) een hoger ambitieniveau in de vorm van een lager streefgetal, wat het aantal uitgerechtigden betreft. Wethouder Anje Toxopeus kon zich daar wel in vinden en zij heeft, in overleg met de betrokken afdeling, besloten daaraan gevolg te geven. Niet alleen wordt het streefgetal (terugbrengen van het aantal uitkeringsgerechtigden) verlaagd van 165 naar 155, het percentage uitkeringsgerechtigden dat men in een traject wil hebben opgenomen wordt verhoogd van 25% naar 30%. Naar aanleiding van een vraag van D66 over het verhogen van de leeftijdsgrens voor mensen die in Groningen meedoen aan het project Groningen@work (van 23 naar 30 jaar) antwoordt Toxopeus dat ook in Haren voortaan die leeftijdsgrens gehanteerd zal worden. Het was: nee, tenzij, het wordt: ja, tenzij. Op een vraag van GL over inschakelen van Jobcenter antwoordt de wethouder dat men dat in Haren minder wenselijk vindt, omdat het gaat om gesubsidieerde arbeid, die meestal weer stopt als de subsidie wegvalt. Haren kiest voor echte banen.
De raad toont zich dik tevreden en de verschillende fracties brengen de loftrompet in stelling, met een knipoog naar de landelijke verkiezingsuitslag en daaruitvolgende formatieproblematiek. Helene Geurds constateert dat het beleidsplan een duidelijke CDA-geest ademt en Theo Berends (ChristenUnie) noemt het een christelijk-sociaal stuk, geheel in de geest van CDA en CU en dus goed voor de Harense samenleving: aanpak op maat, keuze voor kleine reintegratiebureaus (daar kan minister Remkes nog wat van leren), scholing gaat voor werk, de keuzemogelijkheid voor ouders van jonge kinderen en het laten meedoen in de samenleving van mensen met weinig arbeidsperspectief.
Gea van der Vliet (VVD) ziet in het beleidsplan juist een liberale inhoud, waar de VVD zich uitstekend in kan vinden: iedereen kan participeren in de samenleving.
Wethouder Toxopeus toont zich bijzonder blij met het brede draagvlak.

Ook op de Belastingverordeningen 2007 wilden de commissieleden nog eens terugkomen. Hoe wordt er omgegaan met hetgeen de drie insprekers naar voren brachten over het inzamelsysteem van huisvuil en de opgelegde tarieven voor de recreanten aan het Paterswoldsemeer (zie verslag van de betreffende vergadering op www.d66haren.nl). Visser (D66) heeft zich verdiept in oplossingen: je zou het ophalen van huisvuil aldaar privaatrechtelijk (door een particulier bedrijf uit te voeren) kunnen maken. Of in de verordening moet onderscheid worden gemaakt tussen recreatiewoningen en permanente woningen. In het eerste geval is het ophaalprobleem ook opgelost: dat kan dan anders. Wethouder Boekel meldt dat een privaatrechtelijke regeling onmogelijk is: het gaat niet om bedrijfsafval en dus heeft de gemeente de verplichting in het Paterswoldsemeergebied huisvuil in te zamelen. De vuilniswagens dienen er met dezelfde frequentie als elders in de gemeente voor te rijden en daar moet dan ook voor betaald worden. In de huidige verordening wordt geen onderscheid gemaakt tussen permanent en recreatief bewoonde woningen. Dus dat is ook geen oplossing, volgens Boekel. Kan de verordening zelf misschien aangepast worden, suggereert Visser. Boekel blijft uitgaan van de huidige verordening. Uit een gesprek met een van de insprekers, na de vergadering, is haar duidelijk geworden dat de verhoging van het vastrechttarief niet het belangrijkste is. Haar is gevraagd de compenserende maatregel: verlaging van de forensenbelasting vooral wel door te laten gaan.
Blijft het probleem van het inzamelen in minicontainers en aanbieden op vaste dagen. Daarover is wethouder Niezen in gesprek met eigenaren en verenigingen. Zijn intentie is maatwerk te leveren. Maar hoe, dat moet nog worden uitgewerkt. Niezen stelt voor de verordening wel vast te stellen (daarmee is het vastrechttarief vastgesteld, ook voor de recreanten aan het Paterswoldsemeer), maar dat over het variabele deel (het daadwerkelijk aangeboden huisvuil) later aanvullend beslist wordt. Een creatieve oplossing, meent Visser (D66). De andere fracties zijn het daarmee eens.

Vervolgens is de Variantennota Rijksstraatweg fase 7 aan de orde. Het college vraagt de raad een keus te maken uit drie mogelijkheden: of louter herstelwerkzaamheden, waarmee de straat 5-7 jaar verder kan (variant 1: 630.000), of herstel met kwaliteitsverbetering en verkeerskundige aanpassingen, waarmee de weg weer 10 jaar vooruit kan (variant 2: 1,2 miljoen euro) of totale reconstructie zoals ook van het zuidelijk deel, versmalde rijstroken, met stil asfalt afgewerkt (variant 3: na aftrek van subsidie 1,5 miljoen euro). De laatste variant is in feite het oorspronkelijke plan, in huisstijl van de gemeente. Zo is de reconstructie ook begroot, maar bij nader inzien heeft de raad zich afgevraagd of het niet wat goedkoper kan. Nu liggen de mogelijkheden op tafel en zal een keus gemaakt moeten worden.
Hein Frima (VVD) attendeert op verkeerstechnische aspecten: zeker als het DHE-gebied tot ontwikkeling komt, zal de verkeersdruk op de Dilgtweg toenemen en de situatie bij de aansluiting Dilgtweg-Rijksstraatweg problematisch worden. Mocht worden gekozen voor variant 1, waar de VVD wel voor voelt, gezien de besparingen, dan pleit hij voor onderzoek naar het aanleggen van een rotonde daar. Bijkomend voordeel is dat zon rotonde een snelheidsremmend effect heeft.
Paul Rolf (GL) meldt dat zijn fractie voor de meest sobere variant 1 is, maar dan met een rotonde bij de Dilgtweg en goede oversteekmogelijkheden voor fietsers en voetgangers.
Theo Berends (CU) laat de verkeersveiligheid zwaar wegen. Wegversmalling is een bewezen goede oplossing. Hij pleit voor variant 3: zo was het ook oorspronkelijk de bedoeling, het past in de begroting en het komt de verkeersveiligheid ten goede.
Menno Visser (D66) zou graag de onderhoudskosten tussen variant 1 en 2 goed willen kunnen vergelijken.
Voor Lo van Kats (PvdA) is het na de commissievergadering duidelijk: er moet wat aan dat stuk straatweg gebeuren. Hij heeft alle varianten onnavolgbaar nagerekend en komt uit op variant 1, eventueel uit te breiden met een rotonde bij de aansluiting Dilgtweg. De besparingen zijn volgens hem aanzienlijk.
Hans Meles (CDA) is juist van mening dat de varianten 2 en 3 op de lange duur goedkoper zijn dan variant 1, doordat ze twee keer zolang meegaan. Bijkomend praktisch en niet te onderschatten voordeel is dat dat betekent dat de weg maar een keer op de schop hoeft. Volgens het CDA is de verkeersveiligheid in variant 3 het beste geregeld. Hij pleit voor een spoedige aanpak: de reconstructie zou klaar moeten zijn voor DHE echt van start gaat.
Ook wethouder Niezen blijkt graag snel te beginnen met de reconstructie dan wel de opknapbeurt. Hij wijst er op dat het de vraag van de raad was: kunnen we niet besparen op deze klus? Daarop zijn alle aspecten en problemen separaat benoemd. Nu heeft Niezen het gevoel dat de raad er een grabbelton met verschillende pakjes van wil maken. Het college heeft een voorkeur voor variant 2: dan wordt er gedaan wat nodig is, inclusief een aantal verkeerskundige aanpassingen, met de laagst mogelijke kosten. Geen totale wegversmalling en geen stil asfalt, maar het resultaat zal zijn: een nette nieuwe weg die voldoet aan moderne eisen en die twee tot drie keer zo lang meegaat als variant 1. In variant 1 blijft de inrichting van 1980 bestaan, de constructie wordt in essentie niet verbeterd, met alle risicos van schade en aansprakelijkheid. Moet er ook nog een rotonde bij aangelegd, dan wordt het plan aanzienlijk duurder. Minstens 100.000, schat Niezen.
Wethouder Boekel toont zich verbaasd over de reactie van de raad. Een rotonde bij de Dilgtweg sluit niet aan bij de zogenaamde blackspots in het gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan, toch het kader waarbinnen gewerkt wordt. De aansluiting Dilgtweg-Rijksstraatweg is voor fietsers minder gevaarlijk dan het stuk Botanicuslaan-Dilgtweg. Dat is te zien aan die blackspots: punten in de gemeente met een verhoogde concentratie ongevallen. Een rotonde bij de Dilgtweg is, vanwege de huizen aan de Rijksstraatweg, niet anders te realiseren dan met een flinke bocht. Dat betekent extra meters weg, meer kosten. De bouw van DHE zal 3000 extra vervoersbewegingen per dag opleveren. Met de gemeente Groningen zal worden overlegd hoe de Esserweg weer beter toegankelijk kan worden gemaakt zodat daar een deel van die verkeersbewegingen langs geleid kan worden. Dan valt de verkeersdruk bij de Dilgtweg wel mee, meent Boekel.
Van Kats (PvdA), sprekend namens de collegefracties PvdA, GL en VVD, vindt dat het beeld er na de antwoorden van het college niet duidelijker op is geworden. Er komt andere informatie (aanvankelijk werd gesteld dat de constructie van de weg nog voldoende goed was, nu zegt Niezen dat dat niet zo is) en nieuwe informatie over blackspots. Hij stelt voor een stap terug te doen en het stuk opnieuw in de commissie te bespreken en daarna in een volgende raadsvergadering weer te agenderen.
Niezen begrijpt niet welke nieuwe informatie er nog gegeven kan worden. Hij verwijt de raad de zaken zelf ingewikkeld te maken met combinaties van onderdelen uit de verschillende varianten. De basiskeuze voor een van de varianten zou hij graag snel vernemen.
Maar verschillende raadsfracties willen de zaken opnieuw helder op een rij en ook de kosten van een rotonde kunnen inpassen. Dat kost tijd, concludeert burgemeester Gerritsen en hij stelt voor de behandeling dan maar liever door te schuiven naar januari. Dan kan ook de rotonde deugdelijk begroot worden. Aldus geschiedt.

Tenslotte nemen college en raad met hartelijke woorden afscheid van Helene Geurds, raadslid voor en voormalig fractievoorzitter van het CDA. Geurds verhuist naar Assen.

Wil Legemaat