Harense avonturen in Tanzania

Marije Spoor uit Haren is psychologe en verblijft momenteel in Tanzania. Via een trouwe lezeres kwamen we in het bezit van een paar leuke reisverslagen, die we met permissie publiceren op deze website. Harense avonturen in Tanzania…Door Marije Spoor

Sinds september 2005 woon ik samen met mijn man, tropenarts, in Ndala, een dorpje in het westen van Tanzania. Als psycholoog vind ik het interessant om meer te weten te komen over het wel en wee van het leven hier. Ik ben regelmatig te vinden bij de medewerkers van stichting Tabora. Stichting Tabora is een Nederlandse stichting, zij biedt (financiele) ondersteuning aan ongeveer 200 gezinnen in en rond Ndala, met behulp van geld uit Nederland. Wekelijks is er een spreekuur waar mensen kunnen langskomen met hun hulpvraag, zij worden te woord gestaan door Maria en Stefano, twee Tanzaniaanse medewerkers van de stichting.

Bibi (=oma) Sofia is op het spreekuur geweest en heeft om (financiele) hulp gevraagd. Aangezien er geen sociale voorzieningen zijn en er geen familie in de buurt schijnt te wonen, staat ze er alleen voor. Tot nu toe redt ze zich prima zegt ze, ondanks het feit dat ze nauwelijks vooruit komt met haar gebogen rug, ze heeft alleen wat geld voor eten nodig. Wie zorgt er voor eten, wie haalt er water als haar lichaam straks niet meer wil?

Zo is er ook het verhaal van een echtpaar in het dorp, ze zijn waarschijnlijk al over de tachtig. Ze wonen samen in een hun huisje maar kunnen het helemaal niet met elkaar vinden, ze maken slaande ruzie. Zij zegt dat hij haar kleren verkoopt en het eten verstopt. Hij verdenkt haar dat ze vreemdgaat met andere mannen. Het lijken wel kinderen en die hebben zorg nodig.

Of de bibi die we opzochten tijdens een huisbezoek, haar man was al overleden, haar kinderen waren vertrokken of overleden en ze had de zorg voor zes kleinkinderen en voor een stuk grond waar ze onder andere mais op verbouwd. Het is belangrijk voor haar dat de kleinkinderen naar school gaan dus het grootste gedeelte van het bewerken van de akker komt op haar schouders terecht. Ze klaagde erover dat haar hart tijdens het werken op hol sloeg.

Als oude mensen niet meer voor zichzelf kunnen zorgen wordt er vanuit gegaan dat de naaste familie de zorg overneemt. Je dient respect te hebben voor je ouders, voor de wazee (= oude mensen). Tijdens de vergadering wordt gezegd dat je, je ouders hier niet in een bejaardenhuis kan stoppen, zoals wij dat in Nederland doen. Echter hier zie je steeds meer dat kinderen hun eigen weg gaan, ze vertrekken naar de stad en de ouderen blijven achter in de dorpjes. Dat brengt tevens grote stad problemen met zich mee, kinderen overlijden aan AIDS en de zorg voor de kleinkinderen komt bij de bibi terecht. In plaats dat oma van een rustige oude dag kan genieten, draagt ze een grote verantwoordelijkheid en aan wie kan ze die straks overdragen?

Ik moet denken aan mijn werk in de ouderenzorg in Nederland en zit wat te mijmeren. Afgezien van de weinig luxe positie in een hut zonder stromend water hoor je veel dezelfde verhalen, mensen voelen zich alleen, hebben overal pijn en dan die jeugd van tegenwoordig…
Oud worden is niet gemakkelijk, niet in Tanzania, niet in Nederland. Hoe lang zou het duren voordat er bejaardenhuizen in Tanzania komen? Zouden de mensen hier baat bij hebben? Zonnehuis in Ndala…
Tot die tijd is te hopen dat de familie hun verantwoordelijk neemt of de mensen de weg weten te vinden naar de stichting. Pole sana, bibi! (Pole sana wordt hier gezegd als teken van medeleven)