Helpt een taal leren en een muziekinstrument bespelen tegen geestelijke achteruitgang?

‘Leren om langer cognitief gezond te blijven’:
onderzoek van het UMCG en RUG

Bij het Universitair Medisch Centrum Groningen en de Rijksuniversiteit Momenteel is er in november 2018 een nieuwe studie gestart: ‘Leren om langer cognitief gezond te blijven’, ook wel de LangCog studie genoemd. Door de vergrijzing, ook in Haren duidelijk zichtbaar, worden steeds meer mensen in Nederland en elders in de wereld ouder. Maar, niet iedereen bereikt een hoge leeftijd zonder klachten. Sommige ouderen ervaren bijvoorbeeld een gevoel van somberheid of geheugenklachten. De geheugenklachten kunnen een risicofactor voor toekomstige cognitieve achteruitgang zijn. Het is daarom belangrijk om manieren te vinden die in dit soort vroege stadia de cognitie zouden kunnen verbeteren of zelfs verdere achteruitgang kunnen voorkomen. Eerder onderzoek lijkt erop te wijzen dat ook als men op latere leeftijd nog actief is, dit positieve effecten kan hebben op cognitie en stemming. Zo lijken het volgen van een cursus digitale fotografie, puzzelen en het doen van hersenspelletjes op de computer een positieve invloed te hebben. Daarnaast heeft ander onderzoek ook aangetoond dat tweetaligheid, het spelen van een instrument en artisticiteit beschermende factoren kunnen zijn tegen dementie en cognitieve stoornissen.

Doel
Saskia Nijmeijer, PhD Student Cognitieve neurosciences aan de RUG: “Met dit onderzoek willen we te weten komen of leren op oudere leeftijd kan helpen om ook op langere termijn de hersenfunctie gezond te houden. Om te begrijpen hoe het leren van nieuwe vaardigheden invloed heeft op iemands cognitie en stemming, en wat de effecten hiervan zijn op langere termijn kijken we wat er verandert in de hersenen van ouderen door het leren spelen van een muziekinstrument, het leren van een nieuwe taal en het leren van verschillende creatieve vaardigheden.”

Methoden
Nijmeijer: “We onderzoeken een groep ouderen die lichte geheugenklachten ervaren en vergelijken een groep die een muziekcursus (gitaar) volgt met een groep die een taalcursus (Engels) volgt of meedoet aan creatieve workshops. Voor elke groep zoeken we 66 deelnemers in totaal. Alle cursussen en de creatieve workshops duren ten minste 3 maanden. Voor de cursussen en creatieve workshops dient de deelnemers eens per twee weken naar een klassikale les komen. Voor de muziek- en taalcursus geldt verder dat de deelnemers vijf dagen per week 45 minuten per dag thuis leren middels boeken en een online leeromgeving. Deelnemers worden voorafgaand, tijdens en na afloop van de cursussen uitgebreid onderzocht met behulp van interviews, vragenlijsten, geheugentaken en aandachtstaken. Ook zal de hersenactiviteit van de deelnemers worden gemeten middels elektro-encefalografie (EEG) en nabij infrarood spectroscopie (NIRS). Dit is een niet invasieve methode en is op geen enkele manier gevaarlijk voor de deelnemer.”

Belasting bij deelname
Het onderzoek bestaat uit ten minste 4 afspraken. Deze afspraken zijn verdeeld over 4 dagen. De totale duur van de onderzoeksafspraken is ongeveer 13 uur. Hier komt bij het thuis oefenen voor de taal- en muziekcursus (12 weken x 5 dagen x 45 minuten) en de klassikale lessen voor alle cursusgroepen (6 x 90 minuten). De deelnemer kan ervoor kiezen om na drie maanden de cursus te verlengen voor nog eens drie maanden. De te investeren cursusuren worden dan verdubbeld.

Wie kan er mee doen?
Mannen en vrouwen die:
tussen de 65 en 80 jaar zijn
lichte geheugenklachten ervaren en zich hier zorgen om maken
Nederlands als eerste taal spreken
geen taal, anders dan het Nederlands, spreken op dagelijkse basis
niet zo goed of geen Engels spreken en begrijpen
in de afgelopen 20 jaar niet of weinig op een muziekinstrument hebben gespeeld
ervaring hebben met het gebruik van, en toegang hebben tot een computer of tablet met internetverbinding​

Meedoen of meer informatie? Mail dan naar langcog@rug.nl of ga naar www.langcog.umcg.nl.