De krant die je leest van A tot Z
Zaterdag 19 september, 2020

maandag 24 augustus 2020

Column:

Rubriek Wetenschap & Samenleving: afvalbeleid

Door: Redactie

Door Heiko Jan Mein, fysisch chemicus te Haren

Het nieuwe afvalbeleid voor Haren.

De periode waarin Haren haar eigen afvalbeleid voert, is voorbij. Door de samenvoeging met Groningen en Ten Boer zal Haren worden geconfronteerd met een herzien en eenduidig afvalbeleid voor de gehele nieuwe gemeente. Dat betreft niet alleen de afvalinzameling, -verwerking en preventie, maar ook komt er een uniform systeem voor de afvalstoffenheffing.

In Haren maken de huishoudens gebruik van (mini)containers voor restafval en groen. Verder zijn er op dit moment 10 (gratis) inzamelpunten voor afvalsoorten, zoals glas, papier, textiel en het inzamelstation aan de Van Maerlantlaan voor o.a. PMD (Plastic, Metaal en Drinkverpakkingen). In Haren wordt de afvalstoffenheffing (ASH) betaald volgens een gedifferentieerd-tarief-systeem, ‘diftar’ genoemd. Dat is een vast bedrag en een variabel bedrag op basis van het gewicht. In afvalcontainers zit een chip die de vuilniswagen bij leging uitleest, samen met het (inhoudelijk) gewicht van de container. Zo wordt uiteindelijk per aanbieder bepaald wat de kosten zijn. Het is de bedoeling dat het diftar-systeem, dat voorheen in Groningen en Ten Boer nog niet werd gebruikt, in de gehele gemeente toegepast gaat worden.
Als we kijken naar de cijfers, dan produceerde een inwoner van Haren in 2019 ongeveer 109 kg restafval en betaalde een huishouden tussen de € 174,- en € 200,- aan afvalstoffenheffing. Het gemiddelde in de gemeente Groningen lag in 2019 rond de 150 kg restafval per inwoner. Landelijk wil men streven naar 30 kg per inwoner in 2025. Dat zal nog een hele klus worden. In Groningen wordt daarvoor ondermeer ingezet op voorlichting en het maatschappelijk verantwoord ondernemen. Minder verpakkingsmateriaal vanuit winkels bijvoorbeeld, zal moeten leiden tot minder restafval. Is er afval, dan is scheiden, opwerken en hergebruik van afval belangrijk. Op dit moment doet Haren voor ruim 70 % aan afvalscheiding; in Groningen is dat 68 % en in Ten Boer 68 %. Terwijl het streven gericht is op 75 % aan afvalscheiding en 100 kg restafval per inwoner voor volgend jaar, is Haren dus al behoorlijk milieubewust bezig. De verwachting is echter dat er in Haren minder restscheiding zal gaan plaatsvinden, omdat de gemeente Groningen waarschijnlijk gaat kiezen voor nascheiding in een verwerkingsfabriek in plaats van bronscheiding via ondermeer afgiftestations. In zijn algemeenheid blijven er wel inzamelpunten, maar de verdeling wordt herzien en dat zou voor Haren wel eens ongunstiger kunnen zijn. ‘Door wijziging of vermindering daarvan zal dat leiden tot minder restscheiding in Haren’, zo staat in het milieubeleidsplan van de gemeente Groningen uit juni 2020. Het punt dat hier speelt, is dat de overheid niet zowel bron- als nascheiding mag faciliteren binnen dezelfde gemeente. Dat klink vreemd, maar volgt uit landelijk beleid en afspraken die zijn gemaakt tussen verpakkingsproducenten en de overheid.
Zodra Groningen voor de komende periode diftar inzet, zal de gemeente 3,6 miljoen euro moeten dekken via de afvalstoffenheffing. Het tarief zal dan moeten stijgen met zo’n 13,6 %. Relatief is dit het hoogst voor Haren. In geld betekent dat gemiddeld € 113,- per huishouden; in Ten Boer € 21,- en Groningen € 38,-. Voor een huishouden van 2 personen kan de ASH dan rond de € 314,- komen te liggen. Een ‘mooie beloning’ voor Haren, met de laagste hoeveelheid afval per inwoner, relatief beste milieugedrag en laagste milieuhandhavingskosten. Tja … dat is de Groningse politiek: Als het om geld gaat weten ze Haren goed te vinden.
Om je afval kwijt te kunnen zullen er voorlopig voldoende en goed bereikbare mogelijkheden blijven. Ook voor doelgroepen zoals ouderen, gehandicapten, zieken of bepaalde instellingen. Verder voor specifieke stromen zoals grofvuil. Illegale dumpingen of andere onwenselijk milieugedrag wil natuurlijk niemand. Een goede monitoring voor de komende periode zal daarom een belangrijk onderdeel uitmaken van het milieubeleid. Uiteindelijk zal het herziene beleid moeten leiden tot een lastenvermindering in de gemeente tussen de 3 ton en 1,2 miljoen euro per jaar, afhankelijk van de precieze uitvoering en keuzes die nog gemaakt moeten worden. Voorlopig wordt het voor Haren echter nog wel even slikken voor wat betreft de afvalstoffenheffing en de verwijderingsfaciliteiten. Er wordt een nadrukkelijk beroep gedaan op producenten, winkels en bedrijven, om minder materiaal aan te bieden, om zo de afvalstroom te verminderen. Daarnaast wordt gevraagd je levensstijl zo aan te passen, dat je minder afval produceert. Een andere manier van consumeren om ‘schoner’ te leven. Dat is uiteraard een goed streven, waar niemand op tegen kan zijn. Iedereen zal een steentje moeten bijdragen. Als we minder afval hebben, is er ook minder zorg over de verwijdering ervan en kan de generatie na ons ook een ‘opgeruimd’ leven leiden, oftewel aandacht voor duurzaamheid.
De gemeente Groningen zegt in haar beleidsnota de inwoners op de hoogte te zullen houden van de voortgang van het besluitvormingsproces en de definitieve keuzes. In november 2020 zal over het afvalbeleid, waaronder de afvalstoffenheffing, besluitvorming plaatsvinden.
We zullen de komende tijd zien hoe het nieuwe afvalbeleid van de gemeente Groningen uitpakt en wat het oplevert. Laten we hopen dat het credo van het coalitieakkoord daarbij zal uitkomen, namelijk een Gezond, Groen en Gelukkig Groningen.

Heiko Jan Mein

2 reacties

Niels zegt:

Weet iemand waar ik het genoemde milieubeleidsplan uit juni 2020 kan vinden? Ik heb al even gezocht op de site van de gemeente maar daar zie ik het niet.

25 augustus 2020 om 18:04

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.