De krant die je leest van A tot Z
Woensdag 8 Juli, 2020

woensdag 03 juni 2020

Column:

Wetenschap & Leven in Haren: Mondkapjes en handschoenen onder de microscoop

Door: Redactie

Heiko Jan Mein, natuur- en scheikundige in Haren, legt dit jaar voor Haren de Krant verbanden tussen de wetenschap en het leven van alledag in Haren.
Aflevering 4: Mondkapjes en handschoenen onder de microscoop

Mondkapjes op, handschoenen aan … het is in bepaalde situaties tegenwoordig een nieuwe realiteit. Hopelijk voor niet al te lange tijd, maar voorlopig zullen we hiermee moeten voorkomen dat het coronavirus zich kan verspreiden en dat je zelf beschermd bent. Sommige mensen denken dat een afgeknipte sok als mondkapje of een paar gewone handschoenen voldoende is, maar dat is niet zo. Goede hygiëne-mondkapjes en -handschoenen moeten voldoen aan speciale wettelijke normen. Deze normen hebben betrekking op het materiaal en de doorlaatbaarheid voor deeltjes. Virussen zijn zeer klein, vele malen kleiner dan bacteriën. De kleinste virussen zijn zo’n 20 nanometer, oftewel 0,00002 millimeter. Als je een gemiddeld katoenen lapje zou gebruiken als bescherming, dan is het katoen te vergelijken met kippengaas en het virusdeeltje met een erwtje, die daar dus gemakkelijk doorheen gaat.
Medische handschoenen, zijn meestal gemaakt van vinyl, nitril of polyethyleen. Dat zijn zogenaamde polymere kunststoffen. De structuur van zulke stoffen is te vergelijken met een portie spaghetti: Lange slierten dicht tegen elkaar aangedrukt. Daar zitten altijd openingen tussen. Weliswaar zeer klein en voldoende om grotere deeltjes of moleculen tegen te houden, maar zeer kleine deeltjes kunnen daar doorheen gaan. De nitril-handschoenen worden veel gebruikt, omdat ze geen huidallergie geven en bestand zijn tegen diverse aantastende chemische stoffen.
Mondkapjes moeten doorlatend zijn om goed te kunnen ademen, maar anderzijds moeten ze ook bescherming bieden. Om de eerste reden zijn ze daarom niet gemaakt van (rubber) plastic, maar vaak van fijne katoenweefsels. Virusdeeltjes kunnen daar wel doorheen in droge lucht, maar het doel is vooral om vochtdruppeltjes tegen te houden. Het gaat dan om menselijke vochtdruppeltjes ter grootte van zo’n 0,005 millimeter. De meeste stofweefsels zijn daarvoor nog te grofmazig en zorgen voor het ‘kippengaas-erwt-effect’. Ook worden ze vochtig en dat kan na het aanpakken ervan voor verspreiding van het virus zorgen. De poriën van het materiaal moeten dus klein zijn, waarbij de lucht eventueel ook nog door een apart filter op het mondkapje gaat. Vaak is dat een filter met koolstof, dat een zeer lage doorlaatbaarheid en een groot absorptievermogen heeft en het kapje ook drooghoudt. Wie zelf een mondkapje wil maken, kan het beste de kledingstof ‘chiffon’ gebruiken, eventueel in combinatie met katoen. Dus geen afgeknipte sok, zoals sommigen voorstellen ! Hoe dichter geweven, hoe beter, maar uiteraard speelt het comfort ook een rol. Het uiterlijk van een mondkapje zou daarbij geen rol moeten spelen, maar dat schijnt in deze tijd lastig te zijn voor mensen. Tja … dat betekent dus veel selfies met mooie, stoere, opvallende, of gekke mondkapjes. Een nieuw, maar hopelijk kortdurend verschijnsel in deze ‘corona-tijd’.

Geen reacties

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.