Rode politiek in Haren

Ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de afdeling Haren van de Partij van de Arbeid verschijnt eind februari het boek Rood in de Groene Parel. Auteurs Wil Legemaat en Elsbeth Wieselmann.In dit boek wordt de boeiende historie van de sociaal-democratie in Haren beschreven.
In 1903 werd in Haren een afdeling van de SDAP opgericht; een partij die door de bouw van Tuindorp, begin jaren twintig, een flinke impuls kreeg. Toch maakte het eerste SDAP-gemeenteraadslid al voor die tijd zijn entree in de Harense raad, zelfs voor de invoering van het Algemeen Kiesrecht, namelijk in 1915.
Uit het boek wordt duidelijk dat er meer Rood in de Groene Parel zit dan menigeen denkt. De SDAP en de PvdA hebben gemiddeld meer dan een kwart van de gemeenteraadszetels bezet en de gezamenlijke links-georienteerde partijen zelfs bijna 40%!

Op het hoogtepunt van de Verzuiling, in de jaren 50, was de Rooie Familie in Haren hecht en had een aanzienlijke omvang. De familieleden waren lid van de PvdA, van een vakbond en van de VARA, zij spaarden en verzekerden bij de De Centrale, lazen Het Vrije Volk en deden hun boodschappen bij Cooperatie De Toekomst in de Kerkstraat. De jongeren brachten hun vrije tijd door bij de Arbeiders Jeugd Centrale, waar zij niet zelden een gelijksgestemde levenspartner vonden. En op de Dag van de Arbeid kregen de kinderen van de Tuindorpschool een vrije dag om aan het Kinderfeest deel te kunnen nemen.

De oprichting van de PvdA, door de SDAP, de Vrijzinnig Democratische Bond en de Christelijk Democratische Unie, in maart 1946, maakte dat in Haren plotseling 9 van de 15 gemeenteraadsleden deze nieuwe doorbraakpartij vertegenwoordigden. Het verzet vanuit de andere fracties was groot en fel: twintig jaar lang werd de PvdA uit het College van B&W geweerd, ook al was het de grootste partij van Haren.
Vrijwel alles wat in de afgelopen 60 jaar landelijk in de PvdA speelde, was ook in de afdeling Haren aan de orde. Van het enthousiaste elan in de beginjaren, een zekere gezapigheid in de vroege jaren zestig, gevolgd door de revolte van de nieuwe generatie, de omslag in het denken over groei, sloop en vernieuwing of behoud van het bestaande, de invloed van de Rooie Vrouwen tot de participatie in een Paars college in de jaren negentig. Waren het in de beginjaren vooral de belangen van arbeiders en zwakkeren in de samenleving, waar de PvdA zich sterk voor maakte, vanaf de jaren zeventig kwamen daar de belangen van het milieu, vrouwen, de Derde Wereld en allochtonen bij.
Vanuit het perspectief van SDAP- en PvdA-leden van de Harense gemeenteraad geeft het boek een prachtig beeld van 100 jaar Harense dorpsontwikkelingen. Hoe het dorp was en wanneer en waarom het is geworden zoals het nu is. U kunt er bijvoorbeeld in lezen dat in de jaren 30 een aanvang werd gemaakt met de uitvoering van plannen om van Haren een tuinstad voor 35.000 mensen te maken, te huisvesten op en langs de Hondsrug. Waarom de Kerkstraat in Noordlaren nog een strook veldkeien heeft, hoe de plannen voor het huidige gemeentehuis tot stand kwamen en dat het wel 30 jaar duurde eer het er stond, waarom het pand van Blokker nooit grote etalageruiten zal krijgen, hoe inspraak voor en openheid naar de burgers vorm en inhoud kreeg en hoe vrouwen en jongeren hun plaats op het politieke toneel veroverden. U leest hoe, altijd in de geest des tijds, inzichten en omgangsvormen veranderden.

Rood in de Groene Parel zal ongeveer 250 paginas tellen en royaal geillustreerd zijn met, deels unieke, fotos en documenten. Wouter Bos en burgemeester Gerritsen schreven een Voorwoord. Meer informatie vindt u op de website van de PvdA afdeling Haren, http://members.home.nl/pvdaharen/. U kunt hier het boek ook bij voorintekening bestellen.