De krant die je leest van A tot Z
Zondag 15 september, 2019

dinsdag 05 maart 2019

Nieuws:

Sociaal Planbureau Groningen spreekt van ‘krakende ouderenzorg’

Door: Redactie

De zorg en ondersteuning voor ouderen in Nederland is van een hoog niveau. Maar het is de vraag of dat in 2040 nog zo is. In de provincie Groningen wonen dan twee keer zoveel 80+’ers als nu. Sociaal Planbureau Groningen stelt dat de ouderenzorg veel efficiënter georganiseerd moet worden. Dit wordt onderbouwd in het onderzoeksrapport ‘Kijk op de Keten in de Groninger Ouderenzorg’ en de uitgave ‘Verhalen van ouderen en mantelzorgers’. Beide publicaties zijn op 4 maart jl. aangeboden aan Eelco Eikenaar (foto), gedeputeerde van Groningen. Sociaal Planbureau Groningen sprak met meer dan 100 ouderen, mantelzorgers, zorgprofessionals, bestuurders en andere deskundigen.

De reden om dit onderzoek te doen is dat veel mensen zich zorgen maken over de ouderenzorg. Doordat het aantal ouderen de komende tijd sterk toeneemt, zullen meer mensen zorg nodig hebben. Dementie en lichamelijke beperkingen zullen bijvoorbeeld vaker voorkomen. De leeftijdsgroep tussen twintig en vijfenzestig jaar neemt af tussen nu en 2040. Daardoor wordt het steeds lastiger om voldoende zorgpersoneel en mantelzorgers te vinden. Terwijl er nu al een tekort is aan gespecialiseerde verpleegkundigen, specialisten ouderengeneeskunde, huisartsen en verzorgenden.
Het schuurt in de ouderenzorg Het onderzoek van Sociaal Planbureau Groningen laat zien dat ouderen in de meeste gevallen tevreden zijn over de zorg die ze krijgen. Tegelijkertijd komt naar voren dat de ouderenzorg te ingewikkeld georganiseerd is en dat de afstemming tussen verschillende vormen van zorg en ondersteuning veel beter kan. Zo kost het veel ouderen en vooral ook hun mantelzorgers soms enorm veel tijd en energie om te ontdekken welke zorg ze kunnen krijgen en of die valt onder de regels van de Wmo, de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg. Een ander knelpunt is dat te veel ouderen op de spoedeisende hulp terechtkomen, terwijl dat gezien hun klachten niet nodig is. Maar als ouderen zich ’s avonds of ’s nachts ernstige zorgen maken over hun gezondheid, zijn andere vormen van zorg en ondersteuning niet of lastig bereikbaar.

Een knelpunt is ook het tekort aan vervolgzorg na een ziekenhuisopname. Dit leidt ertoe dat ouderen te lang in het ziekenhuis liggen of al naar huis gaan voordat daar goede zorg en opvang zijn geregeld. In totaal zijn de onderzoekers in de hele zorgketen, van welzijnswerk tot langdurige zorg, meer dan veertig knelpunten op het spoor gekomen. Dit brengt hen tot de conclusie dat de Groningse ouderenzorg onvoldoende is voorbereid op het toenemend aantal kwetsbare ouderen. Ze formuleren verschillende aanbevelingen over wat er beter kan en moet. Er wordt niet gepleit voor een stelselwijziging, maar wel voor meer experimenteerruimte binnen het huidige stelsel.

Betere samenwerking dringend nodig De belangrijkste aanbeveling is dat in de ouderenzorg veel beter moet worden samengewerkt. Dit geldt over de hele linie, voor alle onderdelen van de zorg. Zo laat de informatie-uitwisseling tussen ziekenhuis, huisarts, oudere en mantelzorger in veel gevallen nog te wensen over. De specialist in het ziekenhuis weet soms onvoldoende wat er met de oudere aan de hand is. De oudere en de mantelzorger hebben soms geen idee hoe het zit met de vervolgbehandeling, na thuiskomst uit het ziekenhuis. Ook de samenwerking tussen (huis)artsen en welzijnswerkers kan veel beter. Het komt vaak voor dat ouderen naar de huisarts gaan met problemen waarvoor het welzijnswerk goede oplossingen in huis heeft. Een stevigere positie en bijdrage van het sociale domein (welzijn en bewonersinitiatieven) kan hierin helpen.

Personeelstekorten vragen gezamenlijke aanpak Door de personeelstekorten neemt de werkdruk in de zorg toe en wordt soms gesneden in de dienstverlening. Er worden bijvoorbeeld operatiekamers gesloten of zelfs een hele afdeling van een ziekenhuis. Zonder ingrijpen zal dit probleem de komende jaren verergeren en zullen hiervoor vooral in dunbevolkte gebieden zorgvoorzieningen verdwijnen. Voor iedereen, maar zeker ook voor ouderen die graag in hun eigen dorp blijven wonen, zou dat een enorme aanslag op hun kwaliteit van leven betekenen. Vanzelfsprekend helpt het niet als zorginstellingen gaan concurreren om het schaarse personeel. Wat een oplossing dichterbij kan brengen, zijn gezamenlijke maatregelen en acties van zorgaanbieders, opleiders, overheid en andere partners.

De zorgkloof verdient meer prioriteit De zorg is voor veel ouderen en mantelzorgers een doolhof. Vooral kwetsbare ouderen met lage gezondheidsvaardigheden kunnen moeilijk hun weg vinden in de zorg en bijbehorende wet- en regelgeving. Gemiddeld heeft één op de drie ouderen lage gezondheidsvaardigheden. Dit houdt in dat ze meer moeite hebben met het begrijpen, toepassen en beoordelen van informatie over hun gezondheid. Hierdoor kunnen deze ouderen meer gezondheidsproblemen ervaren en vaker zorg nodig hebben. Wat helpt is een meer persoonlijke benadering door zorgverleners en meer aandacht voor duidelijke uitleg. Ook de inzet van onafhankelijke cliëntondersteuners en hulp bij het vergroten van de gezondheidsvaardigheden zijn aanknopingspunten.
Vitaal oud worden en blijven meedoen Op hoge leeftijd jezelf nog kunnen redden en volop meedoen in de samenleving, dat is wat veel (toekomstige) ouderen graag willen. Dat kunnen zij tot op zekere hoogte zelf beïnvloeden. Bijvoorbeeld door hun woning tijdig aan te passen en hun sociale contacten op peil te houden. Maar ook anderen, zoals gemeenten en wooncorporaties hebben hierin een rol. Zij kunnen het verschil maken door in te zetten op leeftijdsvriendelijke wijken, leeftijdsbestendige woningen, gezond gedrag, bevorderen van ontmoetingsactiviteiten en meer.
Veel is in ontwikkeling Uit het onderzoek blijkt ook dat de provincie Groningen een groot aantal inspirerende initiatieven telt. Inwoners die samen met dorpsgenoten zelf voor elkaar regelen, grote zorginstellingen die samen toekomstplannen maken en de Regionale Actieplannen Aanpak Tekorten (RAAT), waarin een groot aantal organisaties zich inzet om de arbeidstekorten tegen te gaan. Veel mensen in en rond de zorg zijn zich ervan bewust dat samenwerking nodig is en zetten stappen in de goede richting. Maar ze ervaren ook dat veel gewenste verbeteringen een lange adem vergen.

Maatschappelijk debat is nodig De onderzoekers schrijven dat meer maatschappelijk debat over de ouderenzorg nodig is. De hoofdvraag is: hoe kunnen zorg en welzijn voor ouderen in de provincie Groningen toekomstbestendig worden ingericht en georganiseerd? Welke zorg is echt nodig? Doen we wat kan of zou meer de kwaliteit van leven centraal moeten staan? Moet iedereen in aanmerking komen voor elke ingreep die het leven verlengt? Of willen we de middelen liever voor een heel andere invulling van de (ouderen)zorg inzetten? Dit debat moet veel meer gevoerd worden, met huidige en toekomstige ouderen, mantelzorgers, zorgverleners en financiers. Aldus de onderzoekers van Sociaal Planbureau Groningen.

Geen reacties

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.