Harens meisje gebukt onder internet-terreur

Pesten gaat verder dan een grapje. In ons land zijn 385.000 pestslachtoffers. Pesten is een vorm van vernederen die diepe wonden kan slaan bij slachtoffers. Vaak weten pesters niet wat zij aanrichten, totdat zij worden geconfronteerd met de gevolgen. Sabina Kwant uit Haren was slachtoffer en wil pesters nu via de krant confronteren met de schade die zij hebben aangericht.

Pesten betekent: vernederen. Digitaal pesten voegt nog een trieste dimensie toe. Grote groepen kunnen namelijk zien hoe anderen hun slachtoffer geestelijk molesteren en met een druk op de knop kunnen ze het slachtoffer nog een digitale trap na geven. Sabina Kwant (18) overkwam het allemaal. Ze is er kapot aan gegaan, wilde niet meer leven en staat nu onder psychiatrische behandeling. Ik heb besloten dit aan de krant te vertellen, zodat mensen in de gaten hebben dat dit ook in Haren gebeurt. Misschien doen hun kinderen zelfs wel mee! Dit is haar relaas.

Het begin

Sabinas problemen begonnen in groep 4 van de basisschool. Zij kon erg goed leren en dat viel niet goed bij andere leerlingen en zelfs bij de leerkracht die haar de bijnaam juffrouw Beterweet gaf. Daarmee maakte hij het pesten van deze leerling als het ware legitiem, ook al zal dat nooit de opzet geweest kunnen zijn. Het gevolg was wel dat andere leerlingen zich begonnen te ergeren aan Sabinas goede resultaten. De ergernis veranderde in pestgedrag. Haar spullen werden op de grond gegooid, haar paardenstaart werd afgeknipt en van de leerkracht mocht zij haar vinger niet opsteken omdat ze alles toch al wist. Binnen in het onbevangen kind brak iets, dat nooit meer zou helen: haar zelfvertrouwen.

Klachten

Het eerste signaal dat haar ouders opvingen was dat hun dochter niet meer naar school wilde en allerlei vage klachten kreeg, zoals buikpijn en hoofdpijn. De huisarts herkende het signaal nog niet, stuurde door naar de kinderarts en die haalde de kinderpsychiater erbij. Daarmee belandde Sabina in het psychiatrische circuit, waarin ze nu nog steeds zit. De basisschool in Haren oordeelde dat de kern van het probleem toch echt in Sabina zelf zat en niet in de school. Sabinas ouders dachten daar anders over en dit meningsverschil kwam dieper en dieper te zitten, escaleerde zelfs tot een felle ruzie met de schooldirecteur. In die ruzie zijn vreselijke dingen over Sabina gezegd, herinnert Roelie Kwant, de moeder, zich. Sabina ging naar een andere school in Haren, waar de gemoederen kalmeerden.

Ben je weer bij
Wibra geweest?

De brugklas (ook in Haren) luidde een nieuwe, helse periode in. Ik kwam daar weer de kinderen van de basisschool tegen, die mij nog niet waren vergeten, zegt Sabina. Die gingen gewoon verder en de groep werd steeds groter. Ze hadden het in de eerste plaats voorzien op mijn uiterlijk, ze vonden me te dik. Daarna ging het weer over mijn kleding, die wij toen kochten bij Wibra en niet in dure winkels. Dan hoorde ik: Ben je weer naar de Bristol geweest, of was het deze keer de Wibra? Op de gangen maakten ze varkens- of olifantengeluiden als ik langsliep. Van binnen huilde ik dan, ik vond het vreselijk, ik voelde me vernederd. Het pesten op school en daarbuiten zwelde aan tot een hetze. Sabina werd van de trappen geduwd, als er een groep voor de school stond durfde ze niet meer naar buiten om de minachtende opmerkingen te ondergaan. Toen zij zich eens had opgesloten in het toilet is daar een vechtpartijtje ontstaan met een plaaggeest. Er kwam een gesprek met de betrokken ouders, maar volgens Sabinas moeder loste dat niets op. Dat meisje schold ons uit waar haar ouders en de mentrix bij waren, niemand greep in.

Internet

Het pesten kreeg op de middelbare school een digitale component. MSN is een chatprogramma, dat door vrijwel alle jongeren wordt gebruikt. Velen maken misbruik van dat systeem en ontketenen een golf van vernederingen op internet, waarbij het slachtoffer zich niet kan verweren. Sabina merkte dat grote groepen leerlingen haar belachelijk maakten via MSN en thuis op haar computer kon ze het letterlijk volgen. Haar moeder was eens getuige van zon sessie en heeft ter plekke de plaaggeest opgebeld. Zij printte de teksten uit om ze op de school als bewijs te kunnen leveren. Daar bleek men machteloos. Op zijn minst zag men geen kans in te grijpen. Aan die school hebben we niets gehad, daar adviseerde men mij om maar niet op internet te gaan….., lacht Sabina wrang.

Sms

In 2002 zag Sabina het leven niet meer zitten en wilde liever dood zijn. Ze stuurde sms-jes van die strekking aan haar moeder, die bij Action in Haren werkzaam was. Ze heeft die baan opgezegd, zodat ze haar dochter kon bijstaan in haar nood. Sabinas gezondheid was inmiddels ondermijnd, psychiatrische begeleiding, reumatoloog en bovendien de diagnose PDD-Nos met een vleugje Borderline. Sabina lag in de kreukels en ging naar een andere vestiging van de school, in Helpman. Daar begon het hoopvol, maar dat was schijn. Vriendinnen die zij in vertrouwen had genomen gingen meedoen met de digitale treiterijen. Haar laatste rest vertrouwen in andere mensen verdween. De cijfers op school waren inmiddels dramatisch. De genadeklap kwam toen een schoolgenoot een weblog opende en die beschikbaar stelde aan iedereen die Sabina belachelijk wilde maken. Daar werd gretig gebruik van gemaakt. Niets bleef onbesproken en Sabina stond op het punt haar zelfrespect te verliezen. De schoolleiding reageerde adequaat, greep keihard in en binnen een dag was de weblog verdwenen en werden excuses aangeboden. Gebroken is Sabina van school weggebleven. Keerde nog een keer terug om het te proberen, maar maakte haar opleiding nooit meer af. Nu zit ze thuis. Onder behandeling, ziekelijk en met grote angsten.

Misverstand

Als ze met haar moeder, die een postwijk heeft, meefietst wordt ze nog weleens nagekeken of nagewezen en dan slaat de oude angst haar weer om het hart. Het lijkt wel of Sabina het pesten als een magneet aantrekt. Misschien is het de (soms) schuwe blik over haar bril of haar aarzelende houding tegenover mensen, die haar tot een gewillig slachtoffer maakt. Psychologen hebben ervoor geleerd om dit te analyseren en op te lossen. De krant kan slechts vaststellen dat Sabina Kwant uit Haren een gebroken mens is en nog een lange weg te gaan heeft om de oude te worden. Het pesten, in de klas en op internet, heeft wonden geslagen die maar moeizaam zullen helen. De pesters en hun ouders moeten dit weten, zegt Sabina. Vaak hoorde ik ze zeggen dat ze niet in de gaten hadden hoe diep dit ging. Het was een grapje, zeggen ze dan. Dat is een misverstand, het is geen grapje, het is vreselijk!

Wat doen we tegen pesten?

Jan Bartelds van de gemeente kan spreken namens de openbare basisscholen in Haren. Hij zegt: Op onze scholen ligt een pestprotocol. De scholen hanteren
hierbij het landelijk pestprotocol met daarbij de eigen invulling per
school. Het hebben van zo’n protocol is een, ernaar leven en ernaar handelen is
twee. Alle ouders weten dat er een pestprotocol is, indien de ouders denken dat
er iets aan de hand is, dan kunnen ze altijd in contact treden met de
school. Ook is het bij de ouders bekend wie en waar ze de vertrouwenspersoon kunnen
bereiken. Deze gegevens staan in de schoolgids/- infoboekje van de school.
Op alle openbare scholen wordt in de lessen aandacht besteed aan pesten en
weerbaarheid. Op dit moment zijn er op onze scholen in Haren geen extreme gevallen van pesten bekend.

Bureau Jeugdzorg werkt samen met onderwijsdeskundigen en psychologen in het Consultatieteam Pesten. Lydia Brookman: Wij bestrijden pesten in een vijf-sporen plan. Daarbij betrekken we ouders, leerkrachten, pesters, meelopers en het slachtoffer zelf. Door dit groepsgewijs te bespreken maken we iedereen verantwoordelijk voor de oplossing van het pesten. Leerkrachten moeten altijd stelling nemen tegen de pesters, maar soms aarzelt men omdat men bang is een beerput open te trekken. We merken dat scholen belangstelling hebben voor onze ondersteuning, pesten wordt erkend als een probleem. In pestprotocollen staat hoe men op school met elkaar omgaat, welk gedrag wel en niet wordt geaccepteerd. En hoe er wordt gereageerd op pesten. Pesten veroorzaakt schade. Hoe langer het duurt, hoe groter de schade. Antipestbeleid is nodig.

Antipestprotocol

Scholen kunnen contractjes sluiten met leerlingen, waarin gedragsregels worden vastgelegd. In zon contract staat:
Iemand niet op uiterlijk beoordelen of beoordeeld worden;
Niet iemand buitensluiten;
Niet aan spullen van een ander zitten;
Elkaar niet uitlachen;
Elkaar niet bij een bijnaam noemen/niet uitschelden;
Niet roddelen over elkaar;
Geen mishandeling plegen, niet lichamelijk en niet geestelijk;
Elkaar met rust laten/niet met ander bemoeien;
Geen partij kiezen (bij een ruzie);
Geen aandacht aan de pester schenken. Blijft de pester doorgaan, dan aan de leerkracht vertellen;
Leerkracht vertellen wanneer jezelf of iemand anders gepest wordt (dit is geen klikken);
Eerst een ruzie zelf uitpraten. Helpt dit niet, dan de vorige regel, waarna vergeven en vooral vergeten;
Luister naar elkaar;
Word je gepest, praat er thuis over, je moet het niet geheim houden;
Nieuwkomers op school goed ontvangen en opvangen;
Deze regels gelden op school en daarbuiten.

Hoe reageert de politie op een aangifte van pesten en beledigen via internet?
Voorlichter Paul Heidanus: Pesten is geen strafbaar feit. Beledigen is dat wel. Dan kunnen we best wat met zon aangifte. We hebben hier digitale experts zitten die technisch in staat zijn om de weg naar daders te vinden. We hebben in de praktijk op die manier al eens daders kunnen achterhalen en ter verantwoording kunnen roepen. De rechter hoeft er dan meestal niet meer aan te pas te komen. De politie aan je deur is soms al genoeg. Als ouders of slachtoffers van digitaal pesten aangifte willen doen, kunnen ze het best eerst een gesprek aanvragen met een jeugdagent. Wij nemen pesten en beldigen via internet serieus, maar hebben wel een strafbaar feit nodig om te kunnen optreden.