Algemeen informatief: ‘Diep lezen’ doe je met een boek

Dat mensen minder lezen, vooral jongeren, is geen nieuws. Tussen 2006 en 2016 is dat aantal bijna gehalveerd. Verontrustend lijkt het wel dat het aantal tieners dat minstens tien minuten aaneengesloten leest, enorm is gedaald. Er moet meer aandacht komen voor ‘diep lezen’, al vanaf de lagere school. 

Die daling meldde het Sociaal en Cultureel Planbureau al in 2018 en het is er niet beter op geworden. Er wordt vooral snel en vluchtig gelezen. Boeken lijken er niet meer aan te pas te komen en tref je nauwelijks aan in hun Superdry rugzak. Lees verder onder de foto.

De Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur menen dat het kabinet moet ingrijpen om jongeren meer aan het lezen te krijgen. Een van de actiepunten is het bevorderen van de samenwerking tussen scholen en bibliotheken. Die laatste hebben de afgelopen jaren met bezuinigingen te maken gehad, met name in de dorpen. In grote steden is er momenteel weer meer aandacht voor bibliotheken die omgebouwd zijn tot centra met meerdere functies en daardoor aantrekkelijker zijn geworden. 

Boek lezen helpt taalachterstand verminderen
De Raad meent tevens dat het hameren op leesvaardigheid en technisch lezen, waar vanaf groep 3 les in wordt gegeven, de kinderen het plezier in lezen zou ontnemen. In een rugzak kind is geen boek te vinden dat ze mee naar huis willen nemen. Door het plezier in lezen te vergroten, gaan kinderen en jongeren juist meer lezen. Met name het lezen van boeken kan de woordenschat en de inzichten verbeteren. Volgens de Raad helpt dat ook de taalachterstand en laaggeletterdheid te verminderen. 

In dit geval gaat het vooral om diep lezen, dat iets heel anders is dan de korte teksten die kinderen en jongeren dagelijks voorbij zien komen op hun smartphone en ‘even snel’ lezen. Het boek heeft daarmee een belangrijke rol. Aansluiten bij de interessegebieden van de jongeren is een vereiste om het boek onder de aandacht te brengen. Geen boeken aanbieden uit een verleden waar jongeren niets mee hebben, maar een aanbod dat in de lijn ligt met hun belevingswereld.   

Het boek dat door jongeren van 12 tot 15 jaar goed wordt gelezen is opvallend genoeg nog altijd Oorlogswinter van Jan Terlouw. Een weeffout in onze sterren van John Green scoort ook hoog. Jongeren tot en met 19 jaar kiezen, zeker voor hun leeslijst, nog regelmatig voor Het gouden ei van Tim Krabbé en Het diner van Herman Koch doet het ook goed.