Beluisterd in de raadszaal deel 2

Ook op 9 mei maakte Wil Legemaat een verslag van een belangwekkende commissievergadering. Voor de liefhebbers…Over Leerpunten gesproken: begrijpelijke taal graag en het schuurtje bij het huisje houden: commissievergadering 9 mei 2006

Moest de nieuwe raad er nog inkomen of zijn de Harense ambtenaren zo bedreven in cryptisch taalgebruik? Er werd gisteravond raadsbreed gemopperd op de te behandelen stukken. Op de agenda van de Commissie voor Samenlevingszaken en Middelen stonden, naast een BestUursRAPportage en het Jaarverslag 2005, het handhavingsbeleid voor de kinderopvang en een brief van het LOGO over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. Gaandeweg bleken, ook volgens burgemeester Gerritsen, enkele schuurtjes bij hun huisje weg te dwalen.

Handhaving Wet Kinderopvang
De Wet Kinderopvang biedt gemeenten mogelijkheden toe te zien op de kwaliteit in deze branche. Hoewel duidelijk in de notitie stond dat vanavond het beleid bij de handhaving en sanctionering van de kwaliteitsregels voor de kinderopvang besproken werd en dus niet de kwaliteitsregels zelf, noemde Jacqueline van Duinen (GL) het een ingewikkeld verhaal, dat niet inzichtelijk is voor de mensen die in de kinderopvang werken. Zij wilde weten of en hoe de werkers uit het veld betrokken waren geweest bij het opstellen van de notitie en hoe er met deze mensen wordt gecommuniceerd. Ook Arnoud Schuurman (VVD) vroeg zich af of de notitie is voorgelegd aan de mensen die werken in de kinderopvang. Theo Berends (CU) leek het eveneens ingewikkeld voor het werkveld en hij vroeg zich af of de GGD, aan wie het handhavingsbeleid wordt uitbesteed, wel deskundig is op alle genoemde terreinen. Janny Reitsma(PvdA) vond het jammer dat het pedagogisch klimaat een lage prioriteit kreeg en dat er zoveel tijd werd gegund om pedagogisch beleid te ontwikkelen. Overigens bleken de meeste fracties zich verder wel in de notitie te kunnen vinden.
Wethouder Anje Toxopeus maakte duidelijk dat het stuk bedoeld is voor de handhavers van het beleid, niet voor de werkers in de kinderopvang en dat voor deze handhavers de gebruikte terminologie bruikbaar en bekend is. De GGD doet dit werk voor veel meer gemeenten en is deskundig, zowel inhoudelijk als wat betreft veiligheid. Het in orde maken van pedagogisch beleid kan niet in een maand verwacht worden; daar is meer tijd voor nodig.
De notitie zal als akkoordstuk doorgaan naar de raadsvergadering.

De Burap
De Burap (Bestuursrapportage) is een tussentijds verslag met voorstellen tot bijstellen van de begroting. In deze Burap sprong een aantal zaken in het oog: de verhoging van de post personeelskosten met 500.000, een krediet van 25.000 voor het Nije Cruys in verband met de houtwormnasleep, een fikse tegenvaller bij Scharlakenhof, 50.000 voor het herstellen van de verkeerslichten aan de Rijksstraatweg, het oplopende begrotingstekort en de onleesbaarheid van het rapport zelf. Over dat laatste had de raad veel klachten, die ook te maken hadden met de vele fouten die in het stuk geslopen waren.
Jos Stroomer (PvdA) en Hein Frima (VVD) wilden weten hoe het mogelijk is dat er een half miljoen extra nodig is voor personeelskosten: is dat een inschattingsfout geweest? Was dat niet te voorzien? Nee, antwoordde wethouder Liesbeth Boekel: de begroting was gemaakt op basis van beschikbare cijfers en volgens gebruikelijke normen, maar de kosten waren veel hoger uitgevallen.
Rene Valkema (CDA) en Mariet van Zuylen vroegen of de extra kosten die voor het Nije Cruysgebouw gemaakt zijn te verhalen zijn op het houtwormbestrijdingsbedrijf. Wethouder Toxopeus antwoordde dat dat alleen kon als aan te tonen was dat dat bedrijf fouten had gemaakt en daar zag het vooralsnog niet naar uit. Er zou iets mankeren aan de ventilatie in het gebouw zelf en daarom zouden er roosters geplaatst moeten worden. Of de laatste verbouwer van het gebouw dan niet aansprakelijk gesteld kon worden, informeerde Arnoud Schuurman (VVD). Ook daar lijkt weinig heil van te verwachten.
Voor het derde jaar draagt Haren fors bij in het exploitatietekort van zwembad Scharlakenhof. Bij de overdracht van het zwembad aan ESG werd afgesproken dat ter plekke appartementen gebouwd zouden worden en met de opbrengst hiervan zou de overeenkomst betaalbaar worden. De gemeente schiet geld voor aan ESG, maar dat komt pas terug als de bouw gerealiseerd wordt. De provincie heeft echter nog steeds het licht niet op groen gezet voor de bouw; het contract met ESG loopt af, is al opgerekt tot eind van dit jaar. Hein Frima (VVD) herinnerde eraan dat hij al eens had opgemerkt dat de kans niet gering was dat de gemeente het zwembad weer terug zou krijgen. Wethouder Boekel maakte de raad duidelijk dat, indien de gemeente niet in staat is de afspraken met ESG na te komen, het zwembad moet worden gesloten. De woningbouw daar is nodig om het zwembad open te houden. Daar schrokken de raadsleden nogal van: het contract wordt nu al opgerekt, dat zou betekenen dat er nog maar zeven maanden tijd is… Boekel zag dat toch niet zo somber in: ESG, de projectontwikkelaar en de gemeente spannen zich zeer in, niemand is er op uit een andere weg in te slaan.
Tijdens het lijsttrekkersdebat bij de ouderenbonden is de wens kenbaar gemaakt de verkeerslichten aan de Rijksstraatweg ter hoogte van Guyot weer in werking te stellen. Een motie om te onderzoeken of daar behoefte aan is, werd aangenomen en het college zou, afgaand op de uitslag van dat onderzoek, de raad een voorstel doen. Omdat het onderzoek intussen heeft uitgewezen dat bewoners ter plekke de verkeerslichten graag weer in werking zien, is er in de Burap een bedrag van 50.000 opgenomen voor dat doel, plus 25.000 voor de voorbereiding van de reconstructie van het noordelijk deel van de Rijksstraatweg. Frima (VVD) merkte op dat de raad zich nog niet heeft uitgesproken over de verkeerslichten en Stroomer (PvdA) stelde voor het onderhoud van de Rijksstraatweg een paar jaar uit te stellen. Zijn voorstel kreeg geen bijval, immers, er dient eerst grondig onderzocht te worden hoe de Rijksstraatweg er aan toe is en op grond daarvan kan besloten worden snel of minder snel met de reconstructie te beginnen. Bernard Prenger (VVD) was van mening dat verkeerslichten voor schijnveiligheid zorgen. Hij woont vlakbij de plek waar ze moeten komen en ziet zelden iemand oversteken: We verschuilen ons achter de angst dat er wat gebeurt. Na wat heen en weer gepraat (betekent het goedkeuren van de Burap dat daarmee toestemming is gegeven de verkeerslichten te herstellen?) sprak Boekel het verlossende woord: voor de volgende raadsvergadering zal er een brief met een voorstel komen en dan kan de raad middels een motie dit onderdeel in de Burap nog aanpassen.
De financiele positie van de gemeente Haren werd door veel fracties zorgelijk gevonden. Rene Valkema (CDA) constateerde een tekort van drie miljoen over vier jaar. Er wordt ingeteerd op de reserves en de risicos voor Haren zijn aanzienlijk. Theo Berends (CU), Mariet van Zuylen en Jos Stroomer (PvdA) deelden zijn zorgen.
Anna Sluiter (D66) vroeg waarop de investering van 7.155.000 voor de verplaatsing van sportverenigingen gebaseerd was en waarom dat er zo tussen gemoffeld leek te staan. Toxopeus merkte op dat in januari al 6 miljoen was genoemd voor de verplaatsing en dat de rest nodig was om de plannen te realiseren.
Mariet van Zuylen (GL) miste bij de post brandweer een bedrag van 19.000. Of dat misschien bestemd was voor de brandweerlieden die, zo had zij vernomen, naar Zweden gingen om daar realistisch te oefenen? En was dat wel nodig? Burgemeester Arjen Gerritsen noemde dat een vervelend misverstand. Het hoofd van de Harense brandweer is in Zweden geweest bij een oefening, als aardig gebaar ter gelegenheid van zijn aanstaande afscheid. Harense brandweerlieden oefenen niet in het buitenland. De 19.000 zijn voor de kosten van het leasen van apparatuur en voor de opleiding van de brandweermensen. Dat is ongeveer 600 euro per persoon, geen hoog bedrag als je beseft dat het ministerie steeds hogere eisen stelt.
De Burap zal als bespreekstuk op de agenda van de volgende raadsvergadering komen.

Jaarverslag 2005
Het Jaarverslag over 2005 bleek ook al leesbaarheidsklachten te geven. Anna Sluiter (D66) gaf een voorbeeld van uitermate cryptisch taalgebruik. Oordeelt u zelf. Er staat ergens als leerpunt: Wij leren van onze ervaringen in 2005, dat wij alert moeten zijn op de verleiding die de inhoud van onze prestaties biedt. Een focus op de inhoud maakt dat wij het proces en de rol van onze inwoners daar in verliezen. Wij spreken hier bewust van verleiding. Waan van de dag is ook een term die in dit verband hout snijdt. Wij willen het alert zijn vorm geven, door meer tijd en energie te organiseren voor reflectie en orientatie op de processen die ten grondslag liggen aan de prestaties die wij leverden c.q. willen gaan leveren. Wat staat daar?, vroeg Sluiter, ik begrijp er niets van. Stroomer (PvdA) en Van Zuylen (GL) vielen haar bij. Burgemeester Gerritsen antwoordde dat er eigenlijk stond dat …wij geleerd hebben dat de toon waarmee wij muziek maken ook heel belangrijk is. Het teveel gericht zijn op de uitvoering van voornemens en de eigen prestaties vormt de verleiding en daarbij worden de mensen, die effect ondervinden van het gemeentelijk handelen, wel eens uit het oog verloren. Daar moet meer aandacht voor komen.
Na de commissievergadering kan er misschien een leerpunt worden toegevoegd: helderder formuleren!?
Mede door stevige pleitbezorging van GroenLinks wordt het jaarverslag tegenwoordig uitsluitend via internet gepresenteerd, niet meer als papieren versie. Dat is eigentijds, goedkoop en elke burger heeft via de gemeentelijke site toegang tot de materie. Tot verbazing en hilariteit van velen vroeg uitgerekend Mariet van Zuylen (GL) of er weer een papieren versie kan komen, want: …het is zo lastig lezen en je kunt er geen aantekeningen op maken. Burgemeester Gerritsen maakte haar erop attent dat daarmee een stukje bezuiniging zal wegvallen en dat het afbreuk doet aan de reputatie van Haren met internetjaarverslag.
Inhoudelijk was er blijdschap over de inmiddels afgegeven goedkeurende accountantsverklaring, al gaf Arnoud Schuurman (VVD) wel te kennen het vreemd te vinden dat het protocol daartoe onlangs aangepast had moeten worden. Dat was een bijstelling van theoretisch maatwerk, verklaarde de aanwezige accountant. Helene Geurds (CDA), zei het teleurstellend te vinden; zij verwacht van accountants, de professionals onder ons, dat zulks niet nodig is.
Beslist niet blij toonden de raadsfracties zich over de graai in de reserves (Stroomer) waarmee de begroting sluitend werd gemaakt en de daaruit volgende daling van het eigen vermogen (Valkema). Is er een ondergrens aan het eigen vermogen gesteld en kunt u de risicos kwantificeren, wilde Valkema (CDA) weten. Wat dat laatste betreft deelde de aanwezige beleidsambtenaar mee dat alleen de risicoreserve een ondergrens van 1 miljoen euro kent; voor de overige reserves is er geen grens: …u kunt zelfs door de 0 zakken.
Wethouder Boekel herinnerde de raad eraan dat er jaren terug is besloten dat er 1/30 van de reserves gebruikt mag worden. Tja, iedereen kan berekenen hoe vaak je dat kunstje kunt uitvoeren.

LOGO: opvang (uitgeprocedeerde) asielzoekers
Tenslotte kwam de brief van LOGO (Landelijk Overleg van Gemeentebesturen inzake Opvang- en terugkeerbeleid) ter sprake. De fractie van GroenLinks had deze brief op de agenda geplaatst en Van Zuylen vroeg de raad ondersteuning van het gestelde in de brief. Wethouder Toxopeus gaf uitleg over de voorgeschiedenis. LOGO is een overlegorgaan van een (iedereen onbekend) aantal gemeenten waar asielzoekers werden of worden opgevangen. In het najaar van 2005 vroeg het LOGO met een uitgebreid en indringend rapport, De Rekening genoemd, aandacht voor de problemen waarmee gemeenten worden opgezadeld door het opvang- en terugkeerbeleid van de rijksoverheid. Concreet: dat er mensen op straat worden gezet. LOGO vroeg steun voor dit rapport en wilde vervolgens met een breed gesteund rapport druk uitoefenen op de minister om haar te bewegen haar beleid bij te stellen. Zou de minister daaraan geen gehoor geven, dan zouden de betrokken gemeenten bestuurlijk ongehoorzame maatregelen nemen. Het toenmalige Harense college herkende de geschetste problematiek en wilde LOGO wel steunen in het uitoefenen van druk, maar was het principieel oneens met de bestuurlijk ongehoorzame sanctie. Dat gold voor veel aangeschreven gemeenten, met als gevolg dat die sanctie geschrapt is. Tweederde van de aangeschreven gemeenten, Haren incluis, hebben vervolgens het rapport De Rekening ondertekend. Echter, minister Verdonk wilde van geen aanpassing weten; zij stelt dat zij slechts de wet uitvoert. Reden waarom LOGO opnieuw actief werd en nu voorstelt het rapport kracht bij te zetten met dreiging van opschorting van medewerking aan het overheidsbeleid, concreet: burgerlijke ongehoorzaamheid. Deze brief is behandeld door het vorige college, dat tot de conclusie kwam: het probleem bestaat en het is ontzettend jammer dat het rapport geen effect heeft gehad, maar wij houden ons aan het beleid dat is vastgesteld door de raad en vastgelegd in een nota asielzoekersbeleid.
De fractie van GroenLinks vroeg de raad echter wel in te stemmen met het door LOGO voorgestelde. Burgemeester Gerritsen schetste het beleid van de gemeente Haren. De gemeente houdt zich aan de wet, maar gebruikt alle mogelijke ruimte om een zo humaan mogelijk beleid te voeren ten aanzien van uitgeprocedeerde asielzoekers die meewerken aan hun terugkeer en daarbij op moeilijkheden stuiten (geen papieren kunnen bemachtigen voor het thuisland) en voor mensen die nog in een procedure zitten, maar in de noodopvang van de stichting Noach of Inlia verblijven. Alleen aan volwassen uitgeproceerden, die niet aan hun terugkeer willen meewerken kan en wil Haren geen perspectiefloze hulp bieden. Zijn daarbij echter jonge kinderen betrokken, dan zal de politie niet optreden. De praktijk leert overal dat deze mensen meestal plotseling Met Onbekende Bestemming vertrokken zijn voordat er opgetreden gaat worden. Wethouder Toxopeus weet precies om hoeveel mensen het gaat in Haren: 17 mensen, waarvan er vijf helemaal uitgeprocedeerd zijn. Slechts in een geval is er sprake geweest van niet willen meewerken aan terugkeer. De wijze waarop Haren omgaat met asielzoekers lijkt volledig in overeenstemming met de wensen van de gemeenteraad.
Voor Van Zuylen bleef het echter een principekwestie: het kan voorkomen dat mensen op straat komen te staan, dat mag Haren niet toestaan en daar moet je je als gemeenten gezamenlijk tegen verzetten. Zij stelde voor om de kosten, die gemeenten nu maken te verhalen op het ministerie: zo maak je het probleem zichtbaar. Geurds (CDA) maakte haar erop attent dat er nu dingen door elkaar gaan lopen: het Harense beleid en de ondertekening van de LOGO-brief, hetgeen burgerlijke ongehoorzaamheid impliceert. Vervolgens raakte het schuurtje op drift! Terwijl iedereen even tevoren tevreden leek over het zo ruimhartig mogelijke Harense beleid en er zich in Haren ook geen crisisachtige problemen hebben voorgedaan, werd plotseling geopperd dat het eigen beleid misschien niet meer volstaat en aangepast zou moeten worden. Van Zuylen informeerde of er draagvlak in de raad is om de nota asielbeleid te evalueren. Berends (CU) zei de materie niet goed te kennen, maar vroeg zich af of de grenzen bereikt waren bij het college, of de raad die verder wilde oprekken? En nee, op GL na, had geen enkele raadsfractie behoefte aan evaluatie. Dit tot grote teleurstelling van Van Zuylen, die de raad het verwijt maakte niet te willen kijken naar hoe andere gemeenten het doen. Onterecht, zei Geurds (CDA) terecht: er werd gevraagd de asielnota te evalueren en niet om naar andere gemeenten te kijken.
Voorzitter Gea van Vliet (VVD) besloot de discussie met de constatering dat het gemeentebestuur van Haren zich aan de wet wil houden en daar binnen zo ver mogelijk wil gaan.
En wie vanaf de publieke tribune de betrokken houding van burgemeester Gerritsen en wethouder Toxopeus had waargenomen en hun woorden op zich in liet werken, kon met een gerust hart naar huis gaan: dit beleidsaspect is in goede handen en het is waarschijnlijk het beste om dit schuurtje in vertrouwen bij het huisje te laten en niet alles in woorden en notas te analyseren en vast te leggen.

Wil Legemaat