Recht dat soms krom voelt, maar wel recht is: Casus de carport

Na 30 jaar handhaaft de gemeente alsnog: Carport moet weg

De casus van de illegaal gebouwde carport aan de Oude Middelhorst in Haren is geen wereldnieuws, maar kan op dorpse schaal wel consequenties hebben voor mensen die (aan)bouwen. De gemeente sommeert in deze casus een Harenaar om zijn carport na 30 jaar alsnog te slopen. Dat is recht volgens de Omgevingswet, maar voelt misschien een beetje krom. “Wie heeft er nou hinder van? Niemand”, zegt de eigenaar. Laten we eens naar de feiten kijken en ook naar wat dit kan betekenen voor mensen die zonder vergunning geklust hebben en dan hun huis verkopen.

De casus: carport gebouwd in 1996
Paul Somers heeft samen met een familielid in 1996 een keurige carport geplaatst in zijn voortuin aan de Oude Middelhorst. Dat deed hij precies op de plek waar de vorige bewoners een parkeerplaats voor hun auto hadden gecreëerd. “Ik heb me toen helemaal niet afgevraagd of ik voor zoiets een vergunning moest aanvragen bij de gemeente Haren”, erkent hij. “Misschien was ik wel een beetje naïef, maar ik deed het zeker niet bewust stiekem.” Inmiddels is de carport omzoomd met heggen en groen, maar is nog wel te zien vanaf de openbare weg. Al 30 jaar geen probleem.

De casus: buurtgenoot tipt gemeente
Ergens in 2026 heeft een buurtgenoot van Somers de gemeente gewezen op de carport, die in de ogen van die persoon illegaal zou kunnen zijn. Na zo’n melding is de gemeente verplicht de situatie te onderzoeken. Op 28 mei zijn twee ambtenaren de carport komen bekijken. Zij stelden vast dat deze destijds zonder vergunning is opgericht (illegaal volgens artikel 5.1 a Omgevingswet) en dat deze ook niet is toegestaan in het geldende bestemmingsplan (uit 2014). Twee keer fout dus. Pijnlijk.

De casus: gemeente schrijft een brief
In een brief van 22 juli 2026 legt de gemeente uit wat er fout zit en sommeert Paul Somers de carport uiterlijk 2 september te verwijderen. In de brief staat dat het ook niet mogelijk is alsnog een vergunning te verlenen (legaliseren), omdat de carport in het bestemmingsplan echt niet past. Redenen letterlijk: “Uit het legalisatieonderzoek is gebleken dat de overkapping vóór de naar de weg gekeerde gevel (van het huis, red.) is gebouwd. De stedenbouwkundige beoordeling concludeert dat de overkapping afbreuk doet aan de openheid van het voorerf en leidt tot een ongewenste aantasting van het straat- en bebouwingsbeeld. Daarom kan voor de huidige situatie geen omgevingsvergunning worden verleend.”

De casus: wat zegt de makelaar hierover?
Wat betekent dit voor mensen die een huis kopen zonder te weten dat iets is bijgebouwd zonder de noodzakelijke vergunning (illegaal)? Makelaar Arnold Dunning uit Haren wijst erop dat de verkopende partij een meldingsplicht heeft van illegale bouwwerken, naar zowel de verkopende makelaar als de koper. Doet hij dat niet, dan kan hij later in flinke problemen komen. Dunning zegt: “Omdat de gevolgen voor de verkoper bij het niet melden best groot kunnen zijn is het daarom onze zorgplicht als NVM makelaar om onze klant (de verkoper) hierin “aan de hand” te nemen. Ze krijgen voorafgaand aan de verkoop een NVM vragenlijst die ze kunnen invullen. In deze lijst komen ze onder meer de volgende vraag tegen: “Zijn er verbouwingen of uitbreidingen uitgevoerd zonder omgevingsvergunning (voorheen bouwvergunning)?” Als de verkoper dus een nee heeft ingevuld en het ook niet heeft vermeld in andere vorm dan is hij zeker aansprakelijk te stellen. Kans is groot dat de verkoper in rechte zal worden veroordeeld tot een betaling of erger nog…huis weer terug kopen.”

Wat zegt de eigenaar van de carport?
Paul Somers zag de bui al hangen toen in mei twee ambtenaren de situatie kwamen bekijken. Hij heeft in principe begrip voor de gemeente en erkent de waarde van de Omgevingswet. Toch zegt hij: “Er zijn meer carports in Haren die ook niet passen in het Omgevingsplan. Maar ik wil niet als verklikker te boek staan. Ik vind dat de gemeente dit moet zien als coulance na 30 jaar, in plaats van straffen na 30 jaar. Ik zou enige coulance wel op prijs stellen. Ik heb zonnepanelen op mijn carport laten plaatsen en elektrische bekabeling. Het kost nogal wat om dit af te breken. En het straatbeeld zou er niet echt door veranderen, want er staat een vrij hoge heg omheen.” Hij heeft een jurist om raad gevraagd en die ziet misschien nog wel wat verre aanknopingspunten, maar hij wil de juridische strijd niet aangaan. “Ik denk dat ik er uiteindelijk niet onderuit zal komen om de carport te verwijderen”, zegt Paul Somers.

Waarom staat dit verhaal in de krant?
Deze casus kun je geen juridisch conflict noemen. Er valt geen van beide partijen veel te verwijten. Waarom dan toch in de krant? Zoals de makelaar heeft verteld kunnen er nogal zware gevolgen zijn als mensen bij verkoop van hun woning NIET melden dat er een illegaal bouwsel aanwezig is. En kopers kunnen van een koude kermis thuiskomen wanneer zij jaren later een brief van de gemeente ontvangen met een ‘sloopopdracht’. Men kan dus beter open kaart spelen.

Tips
Koopt u een huis in Haren of omgeving: stel bij twijfel kritische vragen aan de verkopende makelaar. Een tweede reden om alert te zijn is dat het grote gevolgen kan hebben wanneer je de gemeente wijst op een ‘verdacht bouwsel’ in je buurt. Die is dan verplicht dit te onderzoeken met alle gevolgen van dien. Je loopt kans om in een ‘verklikkerscultuur’ terecht te komen waarbij je mensen wellicht onbedoeld in problemen brengt.