Uit het raadhuis…

Wil Legemaat is gelukkig weer terug van vakantie en kan weer haar oren de kost geven in het raadhuis. Gisteravond was er een Ronde Tafel over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Wil Legemaat legde de gedachtenwisseling vast.Door Wil Legemaat

Zorgclienten willen Lokaal Loket liefst in gemeentehuis: RTG over WMO 2 oktober 2007

Sinds januari 2007 verzorgt de gemeente Haren de huishoudelijke hulp voor zorgbehoevende burgers, zoals is opgedragen door de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). De uitvoering zal begin volgend jaar grondig geevalueerd worden en vooruitlopend daarop wordt vanavond een RTG gehouden, waar verscheidene betrokkenen de raadsleden informeren over de stand van zaken. Aanwezig zijn enkele zorgaanbieders, vertegenwoordigers van het Gehandicaptenplatform, de ouderenbonden ANBO en PCOB, de Stichting Welzijn Ouderen Haren en een aantal raadsleden.
Uit het gesprek blijkt dat de overgang naar de WMO in Haren goed is verlopen, dat de gecontracteerde zorgaanbieders (nog) niet in de problemen zijn gekomen en dat er minder geld wordt uitgegeven dan beraamd. Maar ook wordt duidelijk dat veel zorgclienten niet gelukkig zijn met het Lokaal Loket in t Nije Cruysgebouw: te ver van het centrum, niet goed toegankelijk voor gehandicapten en vaak verwarrend omdat de beslissers over veel aanvragen in het gemeentehuis hun domicilie hebben. Men voelt zich nogal eens van het kastje naar de muur gestuurd. Op beide locaties is meer privacy gewenst. Het Lokaal Loket wordt door veel verschillende personen bemensd en de kwaliteit van de loketbezetting is niet consistent. Over de eigen financiele bijdrage bestaat niet bij iedereen helderheid en met name gehandicapten voelen zich er zwaar door belast.

Het Lokaal Loket in t Nije Cruysgebouw is ingesteld om de krachten te bundelen van alle instanties op het terrein van wonen, welzijn en zorg. In Haren zijn dat ondermeer de gemeente Haren, MEE Groningen, Maatschappelijk Werk, SWOH, ANBO, PCOB, Thuiszorgorganisaties, Platform Gehandicapten en patienten- en consumentenorganisaties. De burger kan bij het Lokaal Loket terecht voor bijvoorbeeld het aanvragen van voorzieningen, voor ouderenzorg, mantelzorg, vrijwilligerswerk en activiteiten. Informatie en advies verstrekken, hulp en ondersteuning bieden, dat is het motto van het Lokaal Loket. Door alle instanties op een punt te concentreren zou de client niet meer van het kastje naar de muur gestuurd worden, was het uitgangspunt.
Sinds de invoering van de WMO ligt de nadruk bij het Lokaal Loket op aanvragen voor WMO-hulp. Maar veel burgers, die t wel duidelijk is geworden dat de gemeente voortaan over bijvoorbeeld de huishoudelijke thuishulp gaat, vervoegen zich eerst bij de balie op het gemeentehuis. En anderen, die al een aanvraag hadden lopen, krijgen in t Nije Cruysgebouw te horen dat zij op het gemeentehuis moeten zijn.
Was het uitgangspunt bij het Lokaal Loket juist dat alle zogenaamde backoffice in het Nije Cruysgebouw te vinden was, de echte backoffice voor WMO-aanvragen, de beslissers over de aanvragen, zitten in het gemeentehuis. Dit werkt verwarrend en frustrerend. De ouderenorganisaties ANBO en P COB pleiten er dan ook voor het Lokaal Loket centraal in het dorp, liefst in het gemeentehuis, te vestigen. Een dringende wens daarbij is dan wel te zorgen dat de clienten privacy wordt geboden bij de gesprekken: het tafeltje naast de lift in de centrale hal van het gemeentehuis is de ouderen een gruwel.
De toegankelijkheid van t Nije Cruysgebouw laat veel te wensen over. De automatische deuren worden door de nachtdienst van Icare nogal eens uitgeschakeld en niet tijdig weer aangezet. Voor rolstoelers wordt het dan een hele toer om in het gebouw te geraken.
Het Lokaal Loket wordt door verscheidene instanties en personen bemand. De gegeven informatie en adviezen en de kwaliteit daarvan verschillen nogal eens. Er is twee keer per maand overleg, maar het kost tijd om mensen uit verschillende organisaties met een verschillende cultuur, op een lijn te brengen.
Tot nu toe is er maar een officieel bezwaarschrift ingediend tegen een beslissing over een WMO-aanvraag. Haren doet het daarmee relatief goed, meent wethouder Toxopeus. Ouderenadviseur mevrouw Rot nuanceert dit door te zeggen dat zij al heel wat klachten, bezwaren en ongenoegen heeft doorgespeeld en, onderhandelend, heeft opgelost.

De aanwezige raadsleden dringen er op aan dat de signalen die vanavond worden gegeven, serieus worden meegenomen in de komende evaluatie en zo mogelijk eerder.

Wethouder Anje Toxopeus zegt de signalen ter harte te nemen. Bij de bouw van een nieuw gemeentehuis zou het Lokaal Loket daar een plaats kunnen krijgen. Maar dat duurt nog jaren. Het probleem dat veel mensen zich momenteel van het kastje naar de muur gestuurd voelen, moet snel opgelost worden, vindt de wethouder. Ook zullen de medewerkers van het Lokaal Loket eenduidiger moeten informeren en adviseren.

De heer Salomons, vertegenwoordiger van het Gehandicaptenplatform, uit zijn zorgen over de eigen bijdrage van 15% van het eigen inkomen, die de gemeente vraagt als er huishoudelijke hulp wordt aangevraagd. Gehandicapten ervaren dat als een gehandicaptenbelasting. Zij moeten al zoveel kosten maken voor bijvoorbeeld tuinonderhoud, reparaties aan de woning, klussen die zij door hun handicap niet zelf kunnen doen. Wanneer een gehandicapte burger huishoudelijke hulp vraagt wordt meteen een forse eigen bijdrage geheven. Reden om er dan maar vanaf te zien.
De gemeente was gebonden aan landelijke voorschriften, antwoordt beleidsmedewerker Margot IJlst. Niet voorzien was dat de overheid later het zogenaamde plafond uit de AWBZ zou halen. Indien de gehandicapte aanvrager de bijdrage voor huishoudelijke hulp niet aan de gemeente betaalt, zal die aan het rijk betaald moeten worden.
Wethouder Toxopeus belooft goed te zullen kijken naar de eigen bijdrage, in de evaluatie van de WMO, over enkele maanden.

De gemeente Haren heeft gekozen voor het zogenaamde Zeeuwse model: veel zorgaanbieders contracteren, waardoor de clienten veel mogelijkheden hebben om zelf een zorgaanbieder te kiezen. De vertegenwoordiger van een van de tien zorgaanbieders, Gooregt, spreekt zijn verbazing (of misschien frustratie) uit over het feit dat het tarief bij de aanbesteding een belangrijk criterium was, maar dat de clienten vrije keuze hebben uit wel tien zorgaanbieders, ongeacht het tarief. Gooregt had zeer laag ingezet en moet voor dat tarief zorg leveren, terwijl het voor Gooregt verder geen enkel voordeel oplevert, immers: de client kiest. Hij suggereert dat er voor de gemeente financieel voordeel te halen is als het tarief wel een rol speelt. De wethouder benadrukt dat de gemeente Haren de keuzevrijheid van de clienten belangrijker vindt dan het financieel voordeel. Bovendien is het juist de extreem lage tariefstelling waardoor zorgaanbieders elders in het land in de problemen zijn gekomen. Daar schiet niemand wat mee op.

Voor de gemeenteraadsvergadering van eind oktober zal de eerste WMO-raad worden geinstalleerd. De discussie van deze avond zal ongetwijfeld door deze raad worden voortgezet.

Wil Legemaat