Gastcolumn Hanneloes Schleurholtz (Sterk Haren) maart 2026

De laatste van vier columns

Slimme hoofden, sterke emoties

Als moeder van vijf zonen weet ik hoe snel het kan kantelen. Een blik die verkeerd wordt opgevat, een aanraking, een geluid aan tafel of een opmerking en de spanning loopt op. Wat klein lijkt, kan groot binnenkomen. Die dynamiek zie ik ook terug bij de twee broers die ik duo personal training geef binnen Sterk Haren.
In deze training werkte ik met twee broers met kenmerken van hoogbegaafdheid. Twee snelle hoofden. Veel analyse. Sterke rechtvaardigheidsgevoelens. Tegelijkertijd een grote gevoeligheid voor prikkels. Bij de jongste uitte zich dat in klachten passend bij misofonie: eetgeluiden aan tafel riepen direct een lichamelijke stressreactie op. De oudste wilde zijn broer vanuit liefde beschermen en helpen, maar nam daarin al snel de regie over. Wat helpend bedoeld was, voelde voor de jongste als controle.
Het gevolg: wederzijdse triggering. Twee breinen in overdrive. Twee lichamen vol spanning.
De kern van het traject was helder: eerst het lichaam, dan pas het denken. Aansluitend bij de Window of Tolerance van Daniel Siegel onderzochten we hun spanningsraam. Wanneer is spanning nog hanteerbaar? Wanneer schiet het systeem in vechten, vluchten of bevriezen? Waar voel je dat? In je buik? Je hoofd? Je schouders?
We oefenden het vroeg herkennen van spanning, het ontladen vóór escalatie en het herstellen daarna. Met een vaste begin-midden–einde-opbouw ontstond voorspelbaarheid. Dat gaf rust. In samenwerkingsspellen werd hun onderlinge spanning zichtbaar in tempo, gezichtsuitdrukking en spierspanning. Ze leerden de opbouw van spanning bij zichzelf te herkennen en die bewust te reguleren, zodat samenwerken mogelijk werd. Niet tegen elkaar, maar met elkaar. Vanuit regulatie in plaats van rivaliteit. Het onderscheid uit de cirkel van invloed van Stephen Covey hielp daarbij: je stuurt niet het gedrag van je broer, wel je eigen reactie en spanning.
Daarna volgde het denken. Vanuit de cognitieve gedragstherapie onderzochten we het verband tussen gebeurtenis, gedachte en gevoel. Niet het eetgeluid of de opmerking bepaalt de reactie, maar de betekenis die je eraan geeft. “Hij doet het expres” voelt anders dan “Hij heeft dit niet door.” Dat inzicht gaf keuzeruimte.
De oudste leerde soms niet in te grijpen. De jongste leerde zijn spanning eerder op te merken en zichzelf te reguleren bij prikkelbelasting.
Voor hoogbegaafde kinderen is denken niet het probleem. Reguleren wel.
Rust in het lijf geeft rust in de relatie.

Meer weten? Mail naar hanneloes@sterkharen.nl