Bestaat Torion straks nog?

Op 1 januari 2022 eindigt een garantiestelling van de gemeente voor de financiering van Torion in Haren. Voor de fusie tussen Haren en Groningen werd afgesproken dat Torion tot die datum in ongewijzigde vorm haar welzijnswerk in Haren kon blijven verrichten. Daarvoor werd 3 ton per jaar gereserveerd. De vraag is nu: wat gebeurt er na 1 januari met Torion? En wat belangrijker is: houdt Haren haar lokale welzijnswerk?

Het management van De Vlechter, waar Torion onder valt, kan ons nog niet zeggen welke kant het opgaat. Daarom vindt men het te vroeg om in de krant uitspraken te doen. De bal ligt bij de gemeente, zegt men. En wethouder Inge Jongman van de gemeente zegt weer dat ze nog bezig is de situatie in kaart te brengen. Dat na 1 januari de subsidie voor Torion niet langer is gegarandeerd wordt door de gemeente bevestigd. Er moet dus iets gebeuren.

Wat is Torion?
Deze stichting is in 2009 voortgekomen uit verschillende particuliere initiatieven, waaronder Stichting Welzijn Ouderen Haren, dat op haar beurt in 1994 weer was ontstaan uit Stichting Bejaardenwerk Haren. Het ‘veldwerk’ van Torion voor o.a. jeugd, ouderen en vluchtelingen werd ooit door maar liefst 300 vrijwilligers gedaan. Die vormden volgens oud-voorzitter (2014-2019) Tjardo Louwe ‘het grote kapitaal’ van Torion, waar andere organisaties jaloers op waren. In haar hoogtijdagen was Torion actief voor o.a. vluchtelingenwerk, mantelzorg, opbouwwerk en maaltijdservice. ‘t Nije Cruys aan de Kerklaan werd het ‘hoofdkwartier’.

Scheurtjes
Na 2010 werden de eerste scheurtjes in het pleisterwerk zichtbaar. Torion werkte hoofdzakelijk op kosten van de Gemeente Haren met een jaarlijkse subsidie van 800.000 euro. Met Maaltijdservice en Persoonsalarmering verdiende men ook zelf meer dan een ton. Maar de gemeente begon te morren en ook de Harense gemeenteraad hikte aan tegen de kosten. Omdat het Rijk in 2014 meer taken bij de gemeente legde met later ook minder budget werd nagedacht over bezuinigen op Torion. Scheurtjes in het pleisterwerk werden daardoor forse scheuren. Oud-directeur van Torion Don ten Brink zegt dat hij moest dealen met een gemeente die enerzijds wilde bezuinigen en anderzijds het sociaal domein ‘anders’ wilde organiseren. In 2019 zei hij: “We kregen de ene na de andere bezuiniging aan de broek. Daar werden we erg boos over. Nooit, maar dan ook nooit werden die bezuinigingen inhoudelijk onderbouwd!”

Gemeente en geldkraan
Oud-wethouder Sociaal Domein Michiel Verbeek weet nog goed wat hem in die tijd dreef. Hij wilde het dienstenpakket van Torion versmallen om daarmee de bezuinigingen mogelijk te maken. Hij blikt nu terug: “We wilden het maatschappelijk werk bij Torion weghalen. Inmiddels waren er namelijk goede ervaringen met zzp’ers. Deze aanpak leverde prima resultaten op, was flexibel en ook goedkoper.” De subsidie van 800.000 euro op jaarbasis was in 2017 al geslonken tot 670.000 en zou in 2019 uiteindelijk tot 580.000 euro worden teruggebracht. Torion zou zich in zijn visie moeten concentreren op zaken als informatievoorziening, ondersteuning burgerinitiatieven, gezondheid ouderen, jeugdhonken en statushouders. Bij de start van de besprekingen ging het ook om managementkosten passend bij een kleiner team. Verbeek zag ook financiële voordelen als Torion zich in ‘t Clockhuys zou vestigen, zodat ‘t Nije Cruys verkocht kon worden. Maar Torion zag daartoe geen mogelijkheden. De relatie was bekoeld.

2016-Herindeling veranderde alles
De ‘strijd’ tussen Torion en gemeente werd vanaf 2016 vertroebeld door een heel andere strijd: herindeling. Volgens oud-directeur Don ten Brink heeft Torion zich daarop willen voorbereiden door een fusiepartner te zoeken. Dat werd Tinten (mislukt) en later MJD. Wat hem betreft een logische keuze als je toch één gemeente wordt. Dat plan werd echter weer in de wielen gereden doordat MJD ging samenwerken met Trias (de Torion van Tynaarlo) onder de koepel De Vlechter. En zo is Torion dus voorlopig als derde ballon aan de slinger van De Vlechter opgehangen.

Torion-ballon loopt leeg
“Toen de fusie aanstaande was hebben we met wethouder Verbeek niet veel meer gesproken”, zegt oud-Torion-directeur Don ten Brink. We spraken wél met mensen van Groningen over de toekomst. We kregen van de Gemeente Groningen een garantie van financiering voor drie jaar (300.000 euro per jaar, red.).” De ‘ballon’ van Torion bleef weliswaar aan de slinger van De Vlechter hangen, maar liep langzaam leeg. Wat moet Vlechter er ook mee? De meeste Torion-taken waren immers al ondergebracht bij anderen, zoals WIJ-team Groningen. Het aantal medewerkers op het zinkende schip was teruggebracht naar 5. En sommigen daarvan moesten omgaan met de tergende onzekerheid over de toekomst. Begin 2020 vertrok Torion’s laatste directeur.

Stand van zaken 2021
Van het sprankelende ‘welzijnsbedrijf’ Torion is nu niet veel meer over. De stichting liep sinds 2016 fikse deuken op en werd speelbal van veranderende politieke inzichten en toekomstvisies. Maar vooral door het verplicht afstoten van taken. Maar: is dat zo erg? Oud-directeur Don ten Brink heeft altijd geweten dat Torion niet zelfstandig kon blijven bestaan, zegt hij. Maar hij vond wél dat de rechten van medewerkers moesten worden verdedigd. Hij snapt heel goed dat de fut eruit is. Oud-voorzitter Tjardo Louwe deelt die opvatting. Hij zag het behoud van de stichting Torion nooit als heilig doel. “Het ging uiteindelijk om de dienstverlening in Haren”, zegt hij.

Medewerkers en vrijwilligers
Binnen Torion horen we vertellen dat medewerkers en vrijwilligers bezorgd zijn over de toekomst. Zij willen graag zekerheid. Medewerkers maken er het beste van. Ze vinden de baliefunctie het bewijs van de noodzakelijke laagdrempeligheid van Torion, maar naar verluidt wordt deze balie bij De Vlechter gezien als een luxeproduct. Zo beginnen opvattingen dus uiteen te lopen.