Jan Bartelds sluit het boek na 44 jaar onderwijs in Haren

Jan Bartelds is vanaf 1976 werkzaam geweest in het onderwijs. Eerst heeft hij 24 jaar voor de klas gestaan en daarna heeft hij zich 20 jaar op beleidsniveau ingezet voor het onderwijs in Haren en Tynaarlo. Hij zegt dat het onderwijs door digitalisering een enorme sprong voorwaarts heeft gemaakt. Maar ook dat het samenspel met ouders het beroep ingewikkelder heeft gemaakt. Resumé van een onderwijsman in hart en nieren, die per 1 oktober a.s. gebruik gaat maken van zijn pré pensioen.

“Laten we niet denken dat er op scholen alleen maar probleemkinderen zitten”, zegt Bartelds. “In 90% van de gevallen gaat alles heel goed. 10% heeft het moeilijk, door allerlei oorzaken.” Volgens Bartelds is het belangrijk dat ouders hun vertrouwen in de school uitspreken. Hij zegt: “Ik merk dat wij meer dan vroeger onze visie overtuigend moeten uitleggen aan de ouders. Die willen precies weten wat we doen, prima. Maar wat mijn collega Alice Duursma laatst in Haren de Krant zei was me uit het hart gegrepen. Wij zijn deskundig en verstaan ons vak. Als ouders te snel klaar staan met kritiek of eisen, dan wordt het ons wel erg moeilijk gemaakt.” Wat Bartelds betreft kunnen ouders soms beter wat meer afstand nemen van het onderwijs, zodat scholen hun werk kunnen doen.

‘Basisschool’
Naast digitalisering (zoals het gebruik van computers en digiborden in de klas) was de intrede van de ‘basisschool’ heel goed, vindt Bartelds. “Voorheen had je eerst kleuteronderwijs en daarna de lagere school. Die zijn in 1985 onder één dak samengevoegd en dat is heel goed geweest. Nu volgen kinderen een heel natuurlijke route van peuter en kleuter naar de hogere klassen.” Vlak voor de invoering van de basisschool kreeg Jan Bartelds van toenmalig wethouder Hans Post het klemmende verzoek om directeur te worden op OBS de Meent in Glimmen. Hij ging in 1984 de uitdaging aan, hoewel hij wist dat de school in een dal zat (weinig leerlingen en gedoe met leerkrachten). Het zou echter een heel mooie episode worden in zijn loopbaan.

Toetsbatterij
Bartelds leidde het dorpsschooltje naar razendsnelle groei, stond samen met ‘juf Oekje’ meestal bij de deur om kinderen en hun ouders persoonlijk welkom te heten (‘contact is heel belangrijk’) en als ouders gingen klussen of oud papier versjouwen stond hij met koffie klaar (‘saamhorigheid’). In de loop der jaren zag hij de werkdruk op scholen toenemen, vooral doordat er vaak toetsen en testen moesten worden afgenomen. Bartelds: “Dat noemen we de toetsbatterij en die wordt in stand gehouden door uitgevers met commerciële belangen. Dat mag wel minder. Ik denk dat scholen dat nu ook wel inzien.”

‘Vergader minder’
Nog één keer kijkt Bartelds op ons verzoek om naar de onderwijswereld en merkt op, dat de grootste uitdaging zal zijn om voldoende leerkrachten vast te houden in dit mooie beroep. “Zorg voor meer handen in de klas, zodat leerkrachten minder conciërge-taken en administratief werk moeten verrichten. En laat ze ook minder vergaderen. In mijn begintijd vergaderden we meestal maar een paar keer per maand, maar nu vergaderen leerkrachten meerdere keren per week.” Allemaal ten goede van de leerling, want het (school-) kind blijft altijd centraal in het onderwijs. “Daar doen we het allemaal voor.”

foto: Jan Bartelds (65) bij de school waar hij van 1984 tot 2000 directeur was: OBS de Meent in Glimmen. Nu is het een woonhuis.