Nomade in Haren

Aan de Rijksstraatweg in Haren, naast wooncomplex Gorechthoeve van Woonborg, is een weiland van krap 1000 m2 gekraakt door kunstenaar Frans van Rieke (Jipsingboermuzzel, 1964). Hij woont in een chaotisch ingerichte groene caravan en is naar eigen zeggen een gelukkig mens. “Ik wil iets nalaten aan de wereld”, zegt hij. “Mijn kunst. Maar ook dit alles hier…” Hij maakt een handgebaar in de richting van het weilandje dat hij zich heeft toegeëigend. Wat is zijn verhaal?

Woonrecht
“Ik ben heus niet bang dat ik op een dag te horen krijg, dat ik direct moet vertrekken”, zegt Van Rieke. “Daar zal dan altijd de rechter nog aan te pas moeten komen. Mijn woonrecht zal zwaarder wegen dan het recht van de eigenaar, die hier toch niets kan beginnen, want er ligt een agrarische bestemming op.”

Sauna
De caravan wordt verwarmd met een gaskacheltje, dat ‘s nachts nooit brandt. “Ik heb een hekel aan verwarmde slaapkamers”, zegt Van Rieke. Rondom de caravan heeft hij het perceel inmiddels ingericht. Met plaggen bouwt hij een klein amphitheater, waar straks wilgen zullen groeien. Die bieden hem dan privacy voor de hottub en sauna die hij gaat bouwen. Ergens daar in de buurt komt ook een toiletgebouwtje, waarvoor inmiddels al wat oude deuren klaarliggen in het gras. “Ik heb een composttoilet, waarin ik plas en ontlasting gescheiden opvang. Ik voeg dan compostkorrels toe en na een tijdje is het gewoon droog en geurvrij afval.”

Gelukkig
Frans van Rieke leeft van een krakersuitkering en daar kan hij gemakkelijk van rondkomen. “Ik geef haast niets uit en ik heb niet veel nodig. Ik heb zelfs geïnvesteerd in bitcoins”, zegt hij met een lach. Hij maakt nauwelijks kosten: “Af en toe koop ik eens wat spijkers, de rest verzamel ik.” Deze nomade is in balans. ‘Money makes problems’, is één van zijn tegeltjeswijsheden. “Wat een mens echt nodig heeft is liefde en werk. Ik heb beide. Ik ervaar liefde van mijn vrienden en het werk creëer ik zelf.” We worden nu wel nieuwsgierig naar de achtergrond van deze aimabele nomade. Tekst gaat verder onder de foto.

Leiband
Hij vertelt over knellende verwachtingspatronen. “Ik kon vroeger prima leren en mijn vader wilde dat ik rechten ging studeren. Dat wilde ik dus niet. Mijn moeder zag dat ik als kind aardig kon schilderen en ze wilde me alleen verfspullen geven als ik schilderde wat zij graag wilde. Scheepjes op het Ijsselmeer en zo. Maar als dat klaar was schilderde ik toch dingen die ik mooi vond, zoals doodshoofden. Ik zat verplicht op voetbal, maar toen ik tien jaar was wilde ik daarmee stoppen. Daar was mijn vader sjagrijnig van. Ik wilde liever schilderen en ben later de kunstacademie gaan doen, waar ik cum laude afstudeerde op schilderen en mozaïek.” Frans liep niet aan de leiband van zijn ouders, maar zocht zijn eigen weg.

Knuffelzwerver
Als volwassen man met relatieproblemen maakte hij een tijd zijn post niet open en kreeg daardoor grote schulden, die hij wist af te lossen door baantjes te aanvaarden in Rotterdam (receptionist en hommelvanger). Eenmaal terug in het Noorden ging hij werken op de advertentieafdeling van Dagblad van het Noorden (‘mooi werk, leuke collega’s’) en kraakte in 2000 de bouwvallige woning met loodsen van botenbouwer Helder aan het Paterswoldsemeer. Daar moest hij uiteindelijk weg. Hij laadde zijn spullen in een bootje en voer er een jaar mee rond. In Hoogezand legde hij vaak aan en werd daar naar eigen zeggen een ‘knuffelzwerver’ van boa’s en passanten. Om uiteindelijk als nomade neer te strijken op dat weitje in Haren.

In 2021 wil Frans van Rieke hier een theetuin openen. Daar heeft hij hoge verwachtingen van. Maar er is eerst nog veel werk te doen op zijn stukje van de wereld, waar hij gelukkig is.