De krant die je leest van A tot Z
Donderdag 21 oktober, 2021

vrijdag 22 januari 2021

Nieuws:

Trending Topic in Haren: snapt u de discussie over de zonneparken nog?

Door: Redactie

Trending Topic in Haren: Zonneparken ja of nee? Groningen leert Haren kennen. Kritische en mondige burgers die zich niet veel laten aanleunen en de discussie niet schuwen. Neem nu de zonnepanelen en de discussie tussen voor- en tegenstanders van zonneparken bij Haren. Het is opvallend dat over het hogere doel van zonneparken weinig verschil van mening bestaat: verduurzamen, afbouw fossiele brandstoffen. Het is vooral de manier waarop de gemeente Groningen in Haren zonneparken mogelijk wil maken, die onrust veroorzaakt. Volgt u het nog?

Update
Voor wie het inmiddels duizelt brengen we op deze pagina kort en bondig de zonnepark-puzzel in kaart aan de hand van negen puzzelstukjes. U kunt de puzzel nadien zelf wel leggen.

Puzzelstuk 1: De hoge ambitie van de gemeente
Ieder beleidsplan begint bij een ambitie. Het Groningse College van B en W is groen, ambitieus en productief. Een ‘niet praten maar doen’-college. Op het gebied van Duurzaamheid heeft men zich als doel gesteld om in in 2035 Co2-neutraal (ook gasloos) te zijn. Dat is zelfgekozen een politiek doel, dat consequenties heeft. Men wil 810 Megawatt per jaar opwekken met zonnepanelen. De gemeente heeft berekend dat 310 Megawatt kan worden opgewekt met zonnepanelen ‘op daken’. De rest (500 Megawatt) moet dus ergens anders vandaan komen: zonneparken. Deze wensdroom is het begin van de confrontatie met tegenstanders.

Puzzelstuk 2: Zonneparken in soorten en maten
Als je op één perceel honderden of duizenden zonnepanelen neerzet, spreek je van een zonnepark. De opbrengst van deze zonnepanelen is niet bedoeld voor individuele gebruikers (want er woont niemand) maar wordt aan het stroomnetwerk geleverd. Dat is een businessmodel, waar commerciële partijen in zijn geïnteresseerd. Voor niets gaat de zon op en toch kan de kassa rinkelen. Bovendien is het Duurzaam. Commerciële exploitanten willen grote parken. De gemeente staat ook twee grote parken toe bij de stad (Meerstad Noord en Westpoort Noord). Omdat dit niet genoeg is wil men ook nog kleine zonneparken toestaan (minder dan 10 hectare). Twee kleine (rond 2 hectare) worden al aangelegd in Haren (Mikkelhorst) en Glimmen (Zonneweide Glimmen).

Puzzelstuk 3: Oeps, nu wordt het concreet
Over de twee kleine zonneparken in Haren en Glimmen ontstond niet veel ophef. Over de groene ambities van de gemeente evenmin, totdat in relatieve stilte in december een beleidsplan van de gemeente verscheen, waarin de wensdromen opeens heel concreet werden gemaakt. In het beleidsplan staan op een kaart negen locaties rond Haren getekend, waar eventueel zonneparken tot 10 hectare mogelijk zouden zijn. De gemeente stelt aan die locaties strenge voorwaarden. Zo moet b.v. de natuurwaarde niet worden aangetast en moet er draagvlak zijn in de vorm van particuliere financiers (deelnemers) die 50% van de investering dragen. Verder moet de grondeigenaar akkoord gaan. Toen dit beleidsplan werd opgemerkt is als eerste alarm geslagen door Stichting Landelijk Gebied Haren (SLGH). Tekst gaat verder onder de foto.


Philip Broeksma

Puzzelstuk 4: Wat is eigenlijk het bezwaar?

Laten we voor het overzicht de SLGH maar even als woordvoerder beschouwen van de meer dan 500 Harenaars (en ook mensen buiten Haren) die zich fel verzetten tegen de zonneparken op Harens natuurgebied. De SLGH spreekt schande over de werkwijze van de gemeente (stiekem plan) enerzijds, en over de gekozen locaties anderzijds. Men verwijt wethouder Philip Broeksma een soort verbetenheid én kokervisie in het najagen van zijn ambities. Eén bezwaarde noemde het: ‘Hij heeft geen zicht en geen visie’. Zonneparken in het Nationaal Park Drentsche Aa en op de flanken van de Hondsrug is ondenkbaar, vindt SLHG. Zonneparken bederven niet alleen het natuurhistorische gebied, maar zijn ook nog eens heel lelijk. Honderden mails en brieven zijn inmiddels aan de gemeente gestuurd. Daarin wordt in allerlei bewoordingen en met verschillende argumenten bezwaar gemaakt tegen de plannen. De gemeente is erdoor verrast.

Puzzelstuk 5: Het proces
Wethouder Philip Broeksma vindt dat hij het spel volgens de regels speelt. Hij wil gewoon de klimaatdoelen van 2035 behalen en komt dus in actie. Hij zegt dat hij met hulp van de landschapsarchitect zorgvuldig locaties heeft ingetekend op de kaart. Bovendien is dit plan voortzetting van ‘Harens beleid’ uit 2018. Dat klopt volgens oud-wethouder Michiel Verbeek. Die zegt dat Haren wel aan zonneparken wilde, maar in principe niet in landelijk gebied (‘nee, tenzij’). Dat Broeksma het Harense beleidsplan van 2018 gebruikt als alibi om in relatieve stilte negen locaties in Harens buitengebied aan te wijzen, wordt door tegenstanders sterk afgekeurd. Door de commotie is de inspraaktermijn verlengd en er was op 14 januari online een ingelaste informatiebijeenkomst over dit onderwerp georganiseerd.

Puzzelstuk 6: De ‘truc’
Volgens Jan Wittenberg van SLGH is het een truc van de gemeente om het beleidskader vast te stellen als gebiedsvisie, een adder onder het gras. Wittenberg zegt: “De wethouder vertelt steeds dat het nog maar een beleidskader is en dat het nog niet betekent dat er ook echt zonneparken komen. Maar we moeten opletten: als we dit beleidskader laten passeren krijgt het de status van een “gebiedsvisie.” Dat betekent volgens Wittenberg dat je straks als bezwaarmaker geen poot hebt om op te staan als je bezwaar wilt maken tegen een zonnepark in het landelijk gebied.” Wat hem betreft is het dus juist nu het goede moment om je tegen het beleidskader te verzetten. Bovendien zijn er voor de gemeente genoeg alternatieven om de doelstellingen van 2035 te behalen.

Puzzelstuk 7: Verdachte personen
In het heetst van de strijd worden alle middelen ingezet. In de media wordt gesteld dat de gemeentelijk projectleider van de zonneparken, Hotze Hofstra, verdacht is. Hij speelt volgens ingewijden rollen in organisaties en bedrijven die commercieel belang zouden hebben bij de aanleg van zonneparken. Belangenverstrengeling zou op de loer liggen en het zou niet voor het eerst zijn, dat dergelijke belangen tot ongewenst beleid leiden. Haren de Krant heeft Hofstra benaderd voor commentaar, maar die verwijst naar de gemeente. Door deze aantijgingen wordt evenwel de aandacht afgeleid van de zaak zelf: zonneparken. Daarom parkeren we dit verwijt eerst even.

Puzzelstuk 8: “Zonneparken zijn tijdelijke deeloplossing”
Columnist van Haren de Krant, Heiko Jan Mein uit Haren, is chemisch fysicus en houdt deze maand in zijn column (elders in deze krant) een pleidooi om kernfusie als energiebron te overwegen. Nieuwe technieken leveren weinig afval op en de opbrengsten zijn enorm. Hij noemt alle duurzame initiatieven, zoals wind- en zonne energie slechts deeloplossingen van het energievraagstuk. Mein: “Het is wel zo dat kernfusie (omdat het nog erg duur is en technisch ingewikkeld) alleen een kans kan krijgen als we ons (Europees) politiek inzetten om de toepasbaarheid over een aantal jaren mogelijk te maken.” In die zin zou de aanleg van zonneparken dus een tijdelijke oplossing zijn. Volgens SLGH echter is de schade aan het landelijk gebied onherstelbaar. Jan Wittenberg: “Het is blijvende verstedelijking van het landelijk gebied en dat moet je voorkomen.”

Puzzelstuk 9: Stand van zaken nu!
Ongeveer vierhonderd belangstellenden keken 14 januari naar een online bijeenkomst, waar de gemeente haar plannen voor zonneparken in en rond Haren wilde toelichten. Wethouder Philip Broeksma werd bijgestaan door verschillende ambtenaren. Tamara Ekamper, Duurzaam Ontwerper van de gemeente en projectleider Chris Munneke speelden een voorname rol in het geven van een toelichting en het beantwoorden van vragen. Zij werden geconfronteerd met een overmacht aan kritische burgers, die de (in hun ogen) ernstige inbreuk op kwetsbaar natuurgebied resoluut van de hand wijzen. De inspraaktermijn is verlengd tot 21 januari en de wethouder zegde toe het hele dossier samen met burgers nog eens tegen het licht te willen houden. Tekst gaat verder onder de foto.

Michiel Verbeek

Goede bijeenkomst
We vroegen oud-wethouder Michiel Verbeek (Haren) naar zijn beleving van de avond en hij vond de bijeenkomst wél goed. Van hem is bekend, dat hij vurig pleitbezorger is van verduurzaming en derhalve ook gelooft, dat zonneënergie een effectieve bijdrage levert aan dat hoge doel. Eerder zei hij al tegen Haren de Krant dat de Gemeente Haren in 2017 inderdaad al een aanzet gaf tot de bouw van zonneparken, maar dat daarbij het landelijk gebied aan ‘no go area’ was, tenzij het niet anders kon. En juist omdat de gemeente Groningen het landelijk gebied nu heeft aangewezen zijn de rapen in Haren gaar. Tamara Ekamper heeft gezegd dat Haren destijds 100.000 panelen op daken wilde realiseren, terwijl er behoefte was aan 285.000 panelen. Volgens Verbeek wilde Haren het ‘gat’ destijds niet per definitie vullen met zonneparken, maar ook met andere duurzame energiebronnen. Groningen kiest dus nadrukkelijk wél voor zonneparken.

Geen goede bijeenkomst
Of de gemeente werkelijk wil samenwerken met burgers wordt betwijfeld door Jan Wittenberg van de Stichting Landelijk Gebied Haren. Hij noemde de bijeenkomst een ‘verkoopvoorstelling’ om de plannen door te drukken. Hij zegt: “Vier insprekers mochten hun zegje doen. Hun vragen werden niet beantwoord. Ze kwamen er verder niet meer aan te pas. Er werden 80 pagina’s aan vragen genoteerd. De beantwoording was willekeurig en vaak eenzijdig, zonder dat een weerwoord mogelijk was. Dit is geen inspraak en het zal de kloof in de opvattingen tussen de wethouder en de maatschappelijke organisaties niet verkleinen. Naar de argumenten van de insprekers werd niet geluisterd. De oplossing die de wethouder voor ogen staat bij de energietransitie lijkt vast te staan: Er moeten zonneparken in het landschap komen.”

Ziezo, de puzzel is klaar. De meningen zijn bekend. Nu maar eens zien hoe het democratisch proces zal verlopen. Wordt vervolgd.

Voorbeeld van een reactie van een Harenaar, René Tilman

Wethouder Philip Broeksma heeft weinig zicht en weinig visie.
Hoe anders is de situatie van 30 december jl. t.o.v. nu waar wethouder Philip Broeksma in de Harendekrant nog vol zelfvertrouwen reageert op de commotie over zonneparken. Inmiddels heeft hij de plannen voor zonneparken ten zuiden van de stad voorlopig uitgesteld en wil hij eerst in gesprek met de bewoners in het gebied. Damagecontrol lijkt een feit.

In de aanloop naar het beleidskader heeft de gemeente Groningen niet voldaan aan de nieuwe omgevingswet waarin de participatie plicht is opgenomen. Hoewel deze nieuwe wet op 1 januari 2022 in werking treedt, anticipeert het Rijk hier op voor. Zij betrekt bewoners en stakeholders in een vroeg stadium (minister van ruimte, nov. 2020).

Ook is opvallend dat het volgens het Rijk zonne-energie centrales op landbouwgrond niet noodzakelijk zijn om de doelen van Parijs te halen (Via Parijs, een ontwerp verkenning naar een klimaatneutraal Nederland, sep. 2019). Op de kaart ‘toekomstbeeld via Parijs, de bovengrond tot 2050’ is overduidelijk zichtbaar dat er géén zonneparken zijn gesitueerd binnen de Harense grenzen. Het is daarom vreemd dat in het beleidskader staat dat t.a.v. het Rijk er géén andere landelijke doelstelling is waar het zich aan moet houden, terwijl dit schuurt.

Wellicht wat ver van onze bed, maar in de conclusie en aanbeveling in de publicatie van de Europese unie (Publicatieblad 2015/C242/03) staat dat door de industrialisering van landbouwgrond de risico’s voor de voedselveiligheid en bodemverarming toenemen en de waarborging van voedselzekerheid afneemt. De aanleg van (grootschalige) zonneparken met subsidie versterkt dit, omdat dit leidt tot grondspeculatie en terugdringing van de agrarische sector. De aanleg van zonneparken, kleinschalig of niet, in natuurgebieden is sowieso een no-go area.

Dichter bij huis hebben de Provinciale Staten Friesland onlangs besloten plannen om plannen zonnepanelen op landbouwgrond te bouwen voorlopig niet te behandelen. De provincie is bezig met een verordening waarin zij een Zonneladder opneemt. Bijzonder is dat de provincie Groningen stelt dat de Zonneladder is opgenomen in de uitwerking van haar beleidskader, terwijl overduidelijk vast staat dat dit niet het geval is.

Wat opvalt aan de beleidskader is dat het lijkt dat de wereld buiten de provincie ophoudt te bestaan. De verwijzing naar de andere geraadpleegde bronnen laten zien dat het zicht van wethouder Philip Broekema niet verder reikt dan provinciegrenzen. Hij heeft zelfs niet gezien dat hij het Harens beleid niet grotendeels heeft overgenomen.

De Amerikaanse schrijfster Helen Keller (1880-1968) schreef: “…het enige wat erger is dan blind zijn is, dat je wel zicht hebt maar géén visie…”. Origineel: the onlything worse than being blind is that you do have a sight but no vision.

Wethouder Philip Broeksma heeft weinig zicht en weinig visie.

René Timan, Haren.

2 reacties

Bootleg zegt:

@René: “Wethouder Philip Broeksma heeft weinig zicht en weinig visie”. Klopt als een bus maar moet nog wat achter:” … als het gaat om te doen waarvoor hij is aangesteld zijnde wethouder voor Haren. Dit gebrek wordt overigens ruimschoots gecompenseerd door glashelder zicht en visie die hij heeft voor zijn eigen persoonlijke politieke ambities”. Goh, waar heb ik dat eerder gezien…..

25 januari 2021 om 10:36
C.M. Visser zegt:

Het probleem van de verwijdering van oude zonnepanelen zal over twee of drie decennia met volle kracht exploderen en de omgeving vernielen omdat het een enorme hoeveelheid afval is die niet gemakkelijk te recycleren is.
Zonnepanelen creëren 300 keer meer giftig afval per eenheid energie dan kerncentrales. Als zonne- en nucleaire energie de komende 25 jaar dezelfde hoeveelheid elektriciteit produceren als nucleair geproduceerd in 2016, en de afvalstoffen op voetbalvelden worden gestapeld, dan bereikt het kernafval de hoogte van de scheve toren van Pisa (53 meter), zonnepanelen-afval bereikt daarentegen een hoogte van twee Mt. Everests (16 km).
In tegenstelling tot eerdere aannames, kunnen verontreinigende stoffen zoals lood of carcinogeen cadmium door regenwater vrijwel volledig wegspoelen uit de fragmenten van zonnemodules gedurende een periode van enkele maanden.
In landen als China, India en Ghana, verbranden mensen die in de buurt van stortplaatsen voor e-afval leven vaak het afval om de kostbare koperdraden te redden voor wederverkoop. Omdat dit proces het verbranden van plastic vereist, bevat de resulterende rook giftige dampen die kankerverwekkend en teratogeen zijn (geboorteafwijkingen veroorzaken) bij inademing.

9 maart 2021 om 22:20

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.