Vossen en steenmarters… Weidevogels en meer..

Hebben de wandelaars in de Onnerpolder bij Haren enig idee van de strijd die daar gaande is tussen mens en natuur? Maar ook tussen dieren onderling? Waarschijnlijk niet.

Foto: Vrijwilliger Elmar Bruinius uit Haren in de Onnerpolder, waar weidevogels niet veel meer te duchten hebben van mensen.

Henk van der Noord werkt voor Collectief Groningen West, een vereniging van boeren die zich onder meer inzetten voor het redden van weidevogels. “Vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid is er geld gereserveerd voor dit soort agrarisch natuurbeheer”, zegt van der Noord. “De boeren ontvangen een bedrag als inkomstenderving als ze extra rekening houden met de weidevogels.” In de Onnerpolder zijn zes boeren actief, die allemaal lid zijn van het collectief. Ze maaien niet in bepaalde periodes, ze beschermen nesten en sommigen laten zelfs tijdelijk hun land onderlopen (dat heet ‘plas-dras’) zodat er een ideaal foerageergebied ontstaat voor weidevogels.

Inkomstenderving
Het collectief stimuleert boeren ook de ontwikkeling van kruidenrijk grasland wat voor weidevogels een beter biotoop oplevert. Kruidenrijk grasland trekt veel meer insecten, dan de gangbare eiwitrijkere grassen. Doordat het land onder water staat, of er ander gras wordt geteeld, moet de boer ander voer aankopen of met minder melkopbrengst genoegen nemen. Geld maakt het mogelijk voor de boeren om zich in te zetten voor weidevogels. “Het is dan ook geen inkomenssteun, maar een vergoeding voor inkomstenderving”, benadrukt Van der Noord.

Grutto en wulp
Van der Noord zegt dat we met de Onnerpolder goud in handen hebben, omdat daar het ideale klimaat heerst voor weidevogels zoals de Grutto. “Je kunt er ook de Wulp en de Watersnip nog horen en zien. Dat zijn heel kritische vogels, die je in veel gebieden niet meer tegenkomt. Van de grutto broedt in Nederland 80% van de wereldpopulatie: voor instandhouding van deze soort hebben wij dus een grote verantwoordelijkheid” In 2018 is hier het Actieplan Weidevogels Groningen voor opgesteld. Hij denkt dat de Onnerpolder een mooi voorbeeld is van een in potentie goed weidevogelgebied. Het Groninger Landschap heeft een groot deel ingericht als ‘natte’ natuur en op grote stukken hebben ook zij een weidevogeldoelstelling, naast de gronden van de boeren met aangepast weidevogelbeheer kan dit kan elkaar heel goed versterken. Het wordt door sommigen het beste weidevogelgebied van Groningen genoemd omdat alle weidevogelsoorten er voorkomen. Je zou dus zeggen dat de Onnerpolder een stukje weidevogelparadijs is, maar dat beeld klopt niet helemaal

Vrijwilliger Elmar Bruinius.

Jacht
Volgens Van der Noord vormt de mens bij hoge uitzondering hier bijna géén bedreiging meer voor de weidevogels in de Onnerpolder. Nee, het gevaar komt nu van ‘predatie’. Anders gezegd: onder andere vossen en steenmarters richten een slagveld aan door de eieren en de jongen van de weidevogels te roven. Vossen en steenmarters bedreigen dus de weidevogels. Is jacht de oplossing?

Belangen
Predatiebeheer roept weerstand op bij dierenvrienden. En zo ontwikkelt zich een belangenstrijd, die wij voor het gemak ‘de slag om de Onnerpolder noemen’. Voor Henk van der Noord is het duidelijk: de balans in de polder is verstoord, het verlies door predatie is veel te groot. Daarom zet het Collectief vol in op predatiebeheer binnen de kaders van de Wet Natuurbescherming en doet een oproep aan de andere gebiedspartners zoals bijvoorbeeld Het Groninger Landschap om dit ook te doen! Alleen een gezamenlijke aanpak kan succesvol zijn. Hij zegt: “De weidevogels horen bij onze “cultuur” natuur, die we moeten koesteren. Het is aan ons om deze kwetsbaar geworden ‘grondbroeders’ te beschermen, dit kunnen ze op dit moment niet meer zelf.

Met de maatregelen zoals predatiebeheer, perceelgebonden maatregelen zoals het aanleggen van plas-dras, het kappen van opgaande begroeiing, het plaatsen van rasters en het inzaaien van insecten aantrekkende vegetatie zijn onderdelen die zijn ingezet om het uitsterven van de weidevogels te voorkomen. Daar waar de mens al eeuwen lang ingrijpt in de natuur heeft het ook de verantwoordelijkheid die balans waar mogelijk te herstellen om zo in dit geval de weidevogels als grutto, kievit, wulp en tureluur te kunnen behouden voor het Nederlandse landschap.

Vrijwilligers gezocht
Collectief Groningen West zoekt vrijwilligers die willen assisteren bij het beschermen van weidevogels. In Haren is Elmar Bruinius één van hen. Hij roept natuurliefhebbers op om zich aan te melden. Mail info@collectiefgroningenwest.nl
Meer info: www.collectiefgroningenwest.nl