Column Emilie Koopmans (architect in Haren) – mei 2026

Voorrangmakers

Reed ik op mijn speed-pedelec met grote vaart over het vernieuwde fietspad langs het Noord-Willemskanaal bij Haren, werd ik gewaarschuwd door een massa bijeen geklonterde verkeersborden. Die waarschuwing was maar goed ook, want op het eindeloos lange, kaarsrechte pad was ik bijna fietsend in slaap gesukkeld. En toen zaten er ineens twee verraderlijke bochten in het pad. Ik begrijp wel dat er natuurlijk objecten zijn waar je met een boog omheen moet. Maar de hoeveelheid borden deed mij echter wakker schrikken. Ik ben afgestapt om voor u te kijken wat er allemaal aan de hand was.

Toen viel mijn oog op het grootste bord. Een blauwe op twee palen. Zo één had ik nog nooit gezien. Toen ik dichterbij kwam veranderde bovendien de kleur, van blauw naar groen, geel en rood. Heel mooi, het was net de Kameleon. Maar wel gek, dat ene mooie bord tussen al die lelijke. Het bord staat er overigens niet voor niks. Er is over nagedacht: het is een onderdeel van een kunstproject. Het project heeft een naam: VAARTMAKERS. En dát moet je nou juist op deze plek niet doen.
U weet, voor kunst ben ik altijd te porren. Dus op zoek naar de betekenis. Op internet las ik dat het fietspad een onderdeel is van de doorfietsroute tussen Assen en Groningen, ofwel De Groene As. Er zijn langs deze route vier kunstwerken geplaatst van Marjet Wessels Boer. Zij ontwerpt, zegt ze, altijd objecten die een relatie aangaan met hun omgeving. Want elke plek heeft een uniek verhaal. Voor deze route ontwikkelde ze verkeersborden die eigenlijk geen verkeersborden zijn, maar abstracte bakens onderweg. Het zijn, volgens de kunstenares, kleurrijke dynamische sculpturen die als het ware met de fietsers mee bewegen tijdens hun tocht.
De vier “verkeersborden”, die overigens stevig vast in de grond zitten, hebben alle een eigen vorm. Dit is de ruitvormige; er is ook een ronde, een vierkante en nog een. In het verkeer heeft iedere vorm zijn eigen betekenis, zoals u weet. De ruit staat voor voorrang. Bij deze plek paste de ruitvorm het beste, vond de kunstenares. Waarom ontgaat mij, maar dat is niet belangrijk. Ik zou zeggen: vergeet al die andere borden, neem VAART en vooral VOORRANG.