Bijzonder grafmonument Abel Haverdings: Muziek, muziek, muziek

In Haren de Krant staan we af en toe stil bij bijzondere grafmonumenten op de Eshof of Harenerhof. En we luisteren naar het verhaal. Deze maand het grafmonument van Abel Haverdings, bekend musicus en kerkorganist in Haren, die in 2008 overleed. Pas in de laatste weken van zijn leven ontstond er afstand tussen Abel Haverdings en de muziek waar hij niet zonder kon. Tot dan wás hij muziek. In huis was het nooit stil. Altijd muziek. “Toen hij er niet meer was werd ik thuis overweldigd door de stilte”, zegt Janny Haverdings-Raven. “Oorverdovend was die stilte en ik vond het vreselijk. Op een dag zat ik in dit stille huis en meende ik hem weer te horen spelen in de muziekkamer. Een heel vreemde ervaring was het. Sindsdien laat ik altijd de radio aan als ik de deur uitga. Ik wil die stilte niet, er moet muziek zijn.” Abel Haverdings, bekend als organist, koorleider en muziekdocent in Haren, overleed in 2008. Zijn grafmonument vertelt het verhaal van zijn leven: muziek, muziek, muziek.

Abel had talent. Als twaalfjarige werd hij kort voor een kerkdienst in Haren gevraagd om te spelen, omdat de organist ziek was. Toen hij veertien was werd hij vaste organist in de kerk van Noordlaren en enkele jaren later werd hij de speler van de Gorechtkerk. Inmiddels had hij lessen gevolgd bij o.a. de bekende Anco Ezinga en zou hij als volwassene het conservatorium gaan doen. Een predikant zei ooit: ‘Mijn verhaal op de kansel, Abel’s verhaal in de muziek’.  Daarnaast gaf hij muzieklessen (o.a. blokfluit en piano), werd koorleider in Zuidlaren en Vries en pianist van mannenkoor Da Capo in Haren. “De grootste passie in zijn leven was muziek”, zegt zijn vrouw Janny. “Zelfs als we op vakantie waren regelde hij in kerken dat hij even op het orgel kon spelen. Ik herinner me dat we in Turkije waren, was ik hem even kwijt. Stond hij te praten met de manager van het hotel die hem had gevraagd om op een feestavond te komen spelen. Dat heeft hij ook gedaan.”

Einde

Op een dag in mei 2008 zag Janny haar man dirigeren en dacht: ‘Jongen, wat zie jij er smal en grauw uit.’ Er was geen enkele aanwijzing dat Abel ziek was. Achteraf zegt Janny: “Zelf heeft hij het gevoeld. Dat weet ik zeker. Hij heeft in die tijd zelfs het contract met Buma Stemra opgezegd, zonder dat ik het wist.” Abel werd hees en voelde zich zwakker en zwakker worden. Onderzoek wees uit dat hij keelkanker had met veel uitzaaiingen. “Toen de artsen in het ziekenhuis vertelden dat er geen hoop meer was, bleef hij heel kalm. Hij leefde bij wijze van spreken mee met de arts, die zo’n boodschap moest brengen”, zegt Janny. “Daaruit maak ik op dat Abel zelf al veel verder was in de acceptatie. Hij heeft aangevoeld

hoe ernstig de situatie was. Hij heeft zich later nooit beklaagd of boos gemaakt, maar heeft aanvaard dat zijn leven voorbij was.  Op de laatste avond heeft Abel aan zijn zwager gezegd: ‘Je zorgt straks goed voor Janny, hè?’. Dat kwam nogal onverwacht. Janny: “We hebben die avond nog een spelletje gekaart en zijn naar bed gegaan. Om twee uur hoorde ik hem onrustig worden, heb het licht aangedaan en ben opgestaan. Toen zag ik het direct, hij was overleden. Later bleek aan een hartstilstand.”

Monument

De uitvaart onder leiding van ds. Marja de Jager was vol muziek en warme woorden.  De periode hierna voelde Janny de eenzaamheid, maar vooral de stilte in huis. Reeds in die wankele periode heeft zij contact gezocht met de Gebroeders de Ridder in Smilde, die in staat bleken een stenen grafmonument te maken in de vorm van een vleugel. De toetsen zijn te herkennen. En op aanwijzing van Janny werden drie orgelpijpen gemaakt van roestvrij staal. En dan is er de tekst, die Abel heeft zien staan in een lied dat hij voor zijn uitvaart heeft gekozen: “Als eens mijn laatste adem stokt, dan draagt mij Uw muziek”. Rechtsonder staat de hartenkreet van Janny, die zo werd overrompeld door Abel’s ziekte en dood. En die nog steeds moeilijk kan wennen aan een huis zonder muziek. Ze heeft sinds kort een nieuwe relatie en gaat verhuizen naar Ter Apel. Het graf bezoekt ze geregeld. Niet om met Abel te spreken, maar om het laatste wat van hem rest met respect en aandacht te verzorgen.