Column Bert Heikens (huisarts in Haren) januari 2024

Agressie

Onlangs las ik het relaas van wat mijn Haagse collega destijds was overkomen. Misschien weet u het nog, een waarnemend huisarts die in de praktijk waar hij werkte, werd neergestoken door een verwarde patiënt. Ik merkte dat ik even verstarde toen hij beschreef hoe het consult was verlopen en waarbij de dader, bijna zonder aanleiding, aan het einde van het gesprek hem meerdere malen in de buik stak. Totaal onverwacht, zonder enige stemverheffing en emotie. Zijn collega’s boden hem eerste hulp en patiënten in de wachtkamer belden direct 112. Dat het een psychiatrisch patiënt was, was me al wel duidelijk, maar dit kwam wel erg dichtbij. Dichtbij omdat ik ook in mijn eigen carrière honderden consulten van een dergelijke aard heb moeten voeren. Consulten waarbij je uit volle overtuiging altijd een goed hulpverlener probeert te zijn en altijd wil proberen om iemand te helpen. Dat het dan zo plots mis kan gaan, bedenk je je niet. Ik realiseer me nu dan ook weer hoe kwetsbaar wij zijn als huisartsen. Een huisartspraktijk is in principe laagdrempelig, een plek waar iedereen zich veilig moet en kan voelen. En toch kan zoiets ook daar gebeuren. Als ik zo terugkijk, dan zijn er wel situaties geweest waarin ik me ook onveilig heb gevoeld. Situaties die me dan soms ook langere tijd wel erg bezig kunnen houden, ondanks mijn jarenlange ervaring. Denk bijvoorbeeld aan complexe psychiatrische aandoeningen als psychosen, maar ook aan patiënten die verbaal agressief gedrag kunnen vertonen als gevolg van stress. Het is dan soms lastig om dit weer uit mijn hoofd te krijgen. Maar gelukkig lukt het me om met steun van mijn praktijkteam om het voor mezelf beheersbaar te houden. Iedereen in ons team maakt wel heftige dingen mee. En het kan dan heel helpend zijn er steeds weer over te praten als team onderling.
Maar voor deze collega uit Den Haag is dit natuurlijk allemaal vele malen heftiger. Gelukkig krijgt hij de tijd en de ruimte om zich weer te herbezinnen op zijn vak. Ik las dat hij goede hulp krijgt van een psychiater. Ik hoop dat het hem uiteindelijk gaat lukken dit mooie vak weer op te kunnen pakken.