De krant die je leest van A tot Z
Zondag 29 Maart, 2020

donderdag 20 februari 2020

Nieuws:

“Bedankt voor het laatste levensteken mijner Moeder”

Door: Redactie

Begin 1942 reden de eerste treinwagons met Joodse mensen via Haren en Waterhuizen in de richting van Duitsland. Uiteindelijk zou ook Anne Frank in 1944 één van hen zijn. Het afschuwelijke lot van deze mensen is nu bekend, maar toen zij over het Harense spoor reden wisten ze nog van niets. Op plaatsen waar de trein vaart minderde gooiden veel mensen afscheidsbriefjes naar buiten. De opa en oma van Jeroen de Grijs woonden aan de Spoorlaan 2 in Haren. Een paar briefjes kwamen in hun tuin terecht.

“Het waren briefjes van mensen die waarschijnlijk de oorlog niet hebben overleefd”, zegt Jeroen de Grijs, zichtbaar onder de indruk. “Mijn grootouders verzamelden briefjes en stuurden ze door naar de adressen die erin vermeld stonden.” Voor de achterblijvers in Nederland zou het een laatste groet worden van hun dierbaren, die veelal stierven in de kampen. Het kleine gebaar van het doorsturen maakte diepe indruk bij de Joodse families. Dat blijkt uit de bedankbrieven. De Grijs kreeg ze van zijn ouders en heeft de originele brieven onlangs geschonken aan het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.

Foto: Jeroen de Grijs bij het huis waar zijn grootouders in de oorlog woonden.
Foto: Fragment uit brief


Enkele schrijnende passages uit één der brieven, afkomstig van Bram Davidoon (19) uit Amsterdam (16 augustus 1942):

-“Ik kan u niet zeggen hoe dankbaar ik U ben dat u zo goed is geweest het laatste levensteken mijner Moeder, voor zij op het punt stond haar dierbaar Vaderland te verlaten, door te geven aan hen, die zij zo eenzaam achterlaat.”

-”We voelden ons Nederlanders in hart en nieren. Toen werden we gedwongen naar Amsterdam te ‘evacueren’ (….) Dit betekende voor ons het begin van de ellende. Er werden allerlei maatregelen, die niets menselijks hadden, tegen ons uitgevaardigd.”

– “Het is nu 10 dagen geleden, dat hier een razzia werd gehouden en toen werd mijn moeder, die 41 jaar is, uit huis gehaald door twee Duitse politiemensen met helmen en geweren en zonder het minste motief weggevoerd naar Westerbork.”

-”Wij weten niet wat ons lot zal zijn. (…) In ieder geval weten wij thans dankzij Uw goedheid, dat mijn moeder bij haar weggaan uiterst flink en moedig was. Mijn vader weet nog van niets, we durven het hem niet te vertellen.”

-”Wat er nu van mijn zusje en mij moet worden laten we maar over aan het lot. We moeten nu geheel op onszelf bouwen, al hebben wij dit nog nooit gedaan.”

Verzoening
Jeroen de Grijs is mede-organisator van de jaarlijkse fietstourtocht van Haren naar Haren (D) en hij wil in de editie 2020 (5 juli) een bezinningsmoment nabij Westerbork inbouwen in de route. Daarbij staat verzoening tussen de huidige generaties Duitsers en Nederlanders centraal. Meer informatie over aanmelden voor de tocht: www.haren-haren.nl

Vrijdag 7 februari is op station Haren een oorlogsmarkering onthuld. De markering herinnert aan de transporten van Westerbork naar de vernietigingskampen in Duitsland. De spoorlijn, die van Haren naar Waterhuizen loopt, maakte onderdeel uit van de route waarlangs de Joden vanuit Kamp Westerbork naar de vernietigingskampen werden weggevoerd. De zuil is een herinnering aan de 97 treinen die 107.000 Joden en 200 Sinti en Roma van kamp Westerbork naar de vernietigingskampen voerden van 1942-1944. Die treinen bogen net voor het huidige station Haren af richting Waterhuizen.

Foto door Ton Wester: Onthulling gedenkteken.

Geen reacties

Wilt u reageren?




Wij plaatsen alleen inhoudelijke reacties. Reacties met voornamelijk slogans en kreten worden niet gepubliceerd.