Is provinciegrens nu heilig of niet? CDA: Nee! Burgemeester: Ja!

René Valkema van het CDA in Haren weet zelf nog niet zeker of fusie van de gemeente Haren noodzakelijk zal zijn. Maar hij wil vandaag wel graag duidelijk maken dat een fusie van Haren met een Drentse gemeente (zoals Tynaarlo) op zich geen probleem hoeft te zijn. “De provinciegrenzen zijn niet heilig”, zegt Valkema. “Dat heeft de provincie zelf gezegd in haar bestuurlijke visie van 2 juli 2013.” Welke grenzen zijn überhaupt heilig? De heer H. Jordens, als betrokken burger gisteren aanwezig in de raadszaal sprak mooi: “De burgemeester doet net of die drang naar fusies een natuurverschijnsel is, maar het is gewoon politiek hoor!” Met andere woorden, niets is onontkoombaar, alles is beïnvloedbaar.

Woordenspel

De vraag of een fusie grensoverschrijdend mag zijn leidt tot verschillende opvattingen. Is het ja of is het nee? Burgemeester Janny Vlietstra liet zich gisteren in de raadszaal niet de les lezen door insprekers die beweerden dat in het rapport Grenzeloos Gunnen (met daarin het beroemde fusie-decreet) staat te lezen dat de provinciegrenzen niet heilig zijn. Vlietstra interpreteert die passage anders. Zij meent dat de provinciegrenzen pas ter discussie gesteld kunnen worden als eerst binnen de bestaande provinciegrenzen de herindelingen zijn voltooid. “Pas daarna is het denkbaar dat provincies gaan fuseren tot een noordelijk landsdeel, omdat het aantal gemeenten dan flink zal zijn afgenomen.”

Anderen interpreteren de passage in een andere richting: gemeenten mogen fuseren met gemeenten in andere provincies. In dat geval zouden Haren en Tynaarlo dus legaal mogen huwen. René Valkema (CDA) schreef over dit woordenspel de volgende uiteenzetting.

 

Tekst: René Valkema, CDA Haren

CDA Haren: Laat u niets wijsmaken, de provinciegrens is niet heilig!

Deze week start, wat ons betreft de eerste fase van, het proces om te komen tot maatschappelijk draagvlak welke toekomst er is voor de gemeente Haren. In de discussie wordt steeds de provinciegrens als een barrière gepresenteerd, alsof een herindeling over die provinciegrens niet plaats zou kunnen vinden.

De oorzaak daarvoor is te vinden in het rapport ‘Grenzeloos Grunnen’. Dat rapport dat een advies geeft over de toekomstige bestuurlijke herinrichting van de provincie Groningen gaat uit van de bestaande grenzen van de provincies. Dat was het kader dat de provincie meegaf aan de commissie Jansen die het rapport heeft geschreven. Ik heb hem daar zelf nog naar gevraagd.

De politiek die iets niet wil, creëert zo haar eigen grens. En zij is maar wat blij dat iedereen dat aanneemt voor waar. Maar de werkelijkheid is anders. Hoewel dat niet gezegd mag worden. Inmiddels heeft de provincie haar ‘visie op de bestuurlijke organisatie in Groningen’ gepubliceerd (2 juli 2013). Daarin schrijft de provincie nu zelf ‘dat de provinciegrens niet heilig is’.

Daarbij is het van belang antwoord te geven op de criteria in de wet. Dat behoort het toetsingskader te zijn. In Haren zijn die criteria nog nergens beoordeeld. Laat staan dat we antwoord kunnen geven hoe die criteria te beoordelen voor de verschillende varianten. Dat is voor ons een absolute voorwaarde. Er geldt keuze vrijheid voor gemeenten. Gemeenten (bijvoorbeeld Haren en Tynaarlo) uit twee verschillende provincies kunnen samen op basis van die criteria gelijktijdig tot de conclusie komen dat het samengaan zinvol bijdraagt aan de maatschappelijk opgaven van de gemeente. Als dat zo is, dan is er voldaan aan uitgangspunten van de wet.

 

Wat is dan de rol van de provincie?

Het besluit van de betrokken gemeenteraden zal dan van een advies moeten worden voorzien door twee provincies. De provincie kan ongelukkig zijn met de keuze, maar zij kan die keuze alleen maar toetsen aan de criteria in de wet. En een belangrijk gegeven is dat de keuze van de gemeenten voor het samengaan ‘van onderop tot stand moet komen’. En aangezien dat het geval is, zien wij geen mogelijkheid voor de provincie om af te wijken van de beslissing door de twee gemeenteraden.

Tenslotte moet de tweede kamer in een wetsvoorstel zich daarover uitspreken. Daarbij gelden dezelfde criteria. En aangezien het aangekondigde beleid is om de noordelijke provincies samen te voegen, kunnen wij ons geen reden bedenken dat een samengaan van de gemeenten over de provincie grens geblokkeerd kan worden.

 

Conclusie. De provinciegrens als barrière bestaat alleen in de hoofden van provinciebestuurders die zelf niet willen praten over het samengaan van de noordelijke provincies. Gemeenten zijn aan zet. Als zij gezamenlijk kiezen deze barrière te overschrijden zijn er geen wettelijke beperkingen.

 

Namens de fractie van het CDA,

René R. Valkema MBA.