Ooit stond de toren los van de Dorpskerk in Haren

Oud-predikant Rudolf Oosterdijk van de Dorpskerk in Haren heeft een boek geschreven, waarin hij laat zien welke plek deze kerk sinds 1220 speelt in het leven van dorps- en geloofsgemeenschappen van Haren. Dat levert interessante historische feiten op. Het boek wordt 30 oktober om 11.30 uur in Ons Centrum gepresenteerd.

In het boek beschrijft Oosterdijk de historie van deze kerk aan de hand van tien herkenbare elementen. Zo behandelt hij o.a. de buitenkant, stoelen en banken, muziek (orgel) en de manier waarop feesten in deze kerk zijn gevierd. Ook is een hoofdstuk gewijd aan twee ogenschijnlijk onbeduidende gemetselde bogen boven de grens tussen het Schip (middendeel) en het Koor (achterin de kerk). Wat valt daarover te vertellen?

Losse toren
Rudolf Oosterdijk zegt: “Deze bogen laten zien dat de kerk eerst uit twee gedeelten bestond: Het huidige Koor-gedeelte was de feitelijke kerk en de huidige toren stond naar los van. Er zat een ruimte van wel tien meter tussen de kerk en de toren.De toren was bedoeld als verdedigingswerk tegen de vijand, brand of hoog water.Er was alleen de verhoogde deur die nu nog in de kerk, op het orgelbalkon te zien is. Bij gevaar kon men daar naar binnen en de ladder optrekken.”

Bouwplan
Over de kleine kerk: “Als je van de toren naar de kerk liep kwam je gewoon bij een gemetselde muur terecht. De ingang was rechts aan de zijkant, waar nu nog steeds een deur zit. Binnen was er een ruimte afgescheiden aan de westzijde, waar de leken de diensten konden bijwonen.” In zijn naspeuringen ontdekte Oosterdijk dat er na ongeveer zestig jaar (1280) plannen waren om de toren met de kerk te verbinden door de bouw van het Schip. Hij zegt: “Niet zozeer om meer gelovigen te kunnen herbergen, maar om een nog grotere eer te bewijzen aan God. “In die tijd maakte de romaanse bouwstijl, die de kerk nog op een verdedigingswerk deed lijken, plaats voor de romano-gothische bouwstijl, die meer op schoonheid was gericht”.

Bogen
En dat laatste punt brengt ons weer op de twee bogen. Rudolf Oosterdijk zegt: “In 1280 heeft men de muur uit de kerk gesloopt en de Romaanse boog laten zitten. Daar is een gotische boog tegenaan geplakt. En zo kwam het Schip van nu dus tussen toren en kerk te staan.” Het is één van de verhalen die Oosterdijk in zijn nieuwe boek vertelt, omdat hij vindt dat er wel wat meer aandacht mag zijn voor kerkgebouwen in de sociale context van de gemeenschap er omheen. “We leven nu in een interessante tijd waarin de kerken van alles doen om de wereld naar binnen te halen”, zegt hij. “Juist om onderdeel van de wereld te zijn in plaats van deze alleen maar te beschouwen.” Het is die interactie die de predikant, die thans in Zuidbroek woont, zo boeit. Op 18 oktober om 20.00 uur houdt de auteur een lezing over zijn boek ‘De Dorpskerk, huis van God en voor de mensen, een geschiedenis van de Harener Dorpskerk in relatie tot de gemeenschap.’